Excuses - Column Jan van As

Deze zondagmiddag ben ik ondanks de hitte thuisgebleven om te kijken naar de speech van onze Minister-President uit Uden, Rob Jetten. We zagen hem al een paar keer in close up en er was wel wat spanning te bespeuren. Ga er ook maar ’s aan staan, dit verwachtingsvol gezelschap toespreken.

Elk woord dat hij zegt zal op een minuscuul weegschaaltje worden gewogen en er zal geprobeerd worden om bepaalde uitspraken onderuit te halen. Gaat hij excuses maken? Gaat hij vervolgstappen zetten? En wat zijn de bijkomende gevolgen van dergelijke excuses.
In de speech voor Rob was de president van de RMS (Republiek der Molukken) aan het woord en die noemde iets dat voor leeftijdsgenoten van mij herkenbaar zal zijn. Hij zei dat door de spanning er ook thuis onrust was in huiselijke kring. (achter de voordeur).

Ik ga hier het hele verhaal niet meer vertellen, maar voor wie het niet weet: Nederland haalt soldaten van het Koninklijk Nederlandsch Indisch Leger voor hun eigen veiligheid per schip naar Holland. En niet alleen de soldaten, ook hun gezinnen. Ze zijn allemaal militairen en volgen orders op met een mededeling van de legerleiding dat het maar voor een paar maanden is. Daarbij hebben ze ook een rotsvast vertrouwen in de Wilhelmina. Maar dit loopt volledig uit de hand. Ze worden ondergebracht in kampen waar menig Molukkerskind zijn jeugd heeft doorgebracht in een letterlijk ijskoud land. De vaders krijgen te horen dat ze allemaal ontslagen zijn en ook nog ’s niet zomaar ergens mogen gaan werken. Dus de trotste strijders zijn opeens probleemgevallen en niemand doet daar iets aan.

Die mensen zitten dus in een kamp en hebben niks te doen. Dit wekt thuis uiteraard irritatie op en de papa’s (nogmaals: eens trotse strijders voor Wilhelmina ) gaan rare dingen doen met hun losse handjes en de militaire bulderstem met Indisch accent. Toch werden die ouders door hun kinderen geadoreerd. Hun ouders zijn het belangrijkste in hun leven. Bij speeches zondag hoorde je dat de sprekers emotioneel worden als ze de namen van hun ouders uitspreken.

De Molukse jongens die buiten de stoere bink uithingen, waren thuis heel erg lief en daarom wilde ik dit verhaaltje vertellen. We zouden naar Cuby and the Blizzards gaan en daarin speelt de gitarist Erwin Java. Die speelt nog steeds, alleen zonder de al lang gehemelde Cuby. We hadden een vaste klant die Moos heette en hij wilde graag meerijden naar dat concert. In die tijd had ik een dikke auto en 6 passagiers was geen probleem. Toen we bij zijn Molukse thuis aankwamen, moesten we allemaal binnenkomen en ons voorstellen aan zijn ouders, want vader wilde weten wat hij voor spek hij in de kuip had en die uitdrukking klinkt heel raar met een Indisch accent.

En toen kwam Moos van de trap af en hij leek een beetje op een Samurai-krijger. Hij had een minivest aan zonder mouwen en een haarband in. Maar niet iedereen was gecharmeerd en vader vroeg waar die RRRembo zo naartoe wilde. Het antwoord was dat hij naar Erwin Java ging en meisjes in Nijmegen versieren. Dat laatste vond vader wel stoer, want hij noemde zijn zoon “Pop” omdat hij zo bloedstollend knap was en niet alleen populair was bij de meiskes! Vader zei toen een moeilijk woord met Indisch accent en ik weet dat na al die jaren nog: “Rrrrecalsitrrrrand jonge”. Hij wilde niet dat zijn jongen irritatie bij andere mensen zou oproepen en Moos moest zich normaal kleden. Achteraf gezien was dit een lesje in nederigheid. Ik zou dan bij ons thuis gezegd hebben: “Ja maar Papa…” Maar Moos niet, hij ging de trap weer op en kwam terug in spijkerbroek en een shirt, Hij zoende zijn vader op het voorhoofd en ging met ons mee. We hebben er toen niet, en later ook nooit meer, over gesproken en dat snappen we nu wel.

Rob maakte met zijn excuusspeech duizenden mensen blij en nou maar hopen dat het goed afloopt, want anders zal dat heel erg Rrrrecalsitrrrrrand zijn jonge!

Jan van As