FOTOREPORTAGE: Indië-herdenking Grave met een lach en een traan

GRAVE - Op het Torenplein in Grave vond donderdagavond voor de zesde keer een indrukwekkende Indië-herdenking plaats. Het thema dit jaar was ‘Vrijheid vertelt, opmaat naar 80 jaar vrijheid’. Tijdens de drukbezochte bijeenkomst waren er toespraken van onder anderen burgemeester Marieke Moorman, Evy Boer-de Wit van Stichting Indië-Herdenking Grave en oud-wethouder Anja Henisch. De jonge Sophie Vos droeg een prachtig gedicht voor en schrijfster Alix Hensen Verbaten las voor uit eigen werk. Verder was er een kranslegging, speelde Harry Reffeltrath het Signaal Taptoe en verzorgde ook Stadskoor Grave een optreden. StadjeaandeMaas.nl was erbij en maakte een fraaie fotoreportage.

“De herdenking was in één woord geweldig”, blikt Evy Boer-de Wit terug namens de Stichting Indië-Herdenking Grave. “Het werd supergoed ontvangen, iedereen was vol lof en op het eind werd hier en daar een traantje weggepinkt.”

De organisatie van de inmiddels traditionele herdenkingsbijeenkomst oogstte evenals voorgaande jaren veel lof. Evy: “We hebben het weer voor elkaar gekregen en we leggen elke keer de lat hoger voor onszelf. We doen dit met veel liefde en plezier en we gaan hier zeker mee door. Volgend jaar, 2025, wordt een speciaal jaar: 80 jaar bevrijding. We gaan er een speciale herdenking van maken, nóg beter en mooier dan de laatste keer. We doen dit met veel voldoening voor onze ouders die ons hier naartoe hebben gebracht, zodat wij hier een goed leven mochten hebben.”

Speech Evy Boer-de Wit

Het thema van dit jaar is: ‘Vrijheid vertelt, opmaat naar 80 jaar vrijheid’. Fijn dat u allemaal vandaag aanwezig bent om de vrijheid te herdenken Hier in Nederland kwam de vrijheid met horten en stoten, stukje bij beetje werd ons land hier bevrijd op 5 mei 1945.

In Azië kwam de bevrijding tot een einde, na het laten vallen van de atoombom op Hiroshima op 6 augustus en op Nagasaki viel de bom op 9 augustus, kort daarop was de bevrijding een feit, op 15 augustus 1945 capituleerde Japan.

Na een lange droevige periode van strijd en verlies, waarbij veel bloed is verspild en er nog veel meer slachtoffers zijn gevallen gingen we naar Nederland in de jaren 1950 tot 1968. We kwamen met een groot aantal mensen aan, in wat ons nieuwe thuis zou gaan moeten worden Er werd gesproken over 300.000 mensen, een aantal wat je je niet eens kan voorstellen. Het was geen keuze, want bleef je in Indonesië, dan was je alles kwijt en de Indonesische bevolking zou je daar met de nek aankijken. Je had wel de keuze waar je uiteindelijk naar toe ging. Bleef je in Nederland of ging je de wijde wereld in. Want behalve Nederlands Indische mensen had je natuurlijk allerlei nationaliteiten met een Indische achtergrond, dan werd er door de familie gekozen waar je uiteindelijk naar toe zou gaan. Om daar een nieuw leven op te bouwen in alle onzekerheid.

In Nederland kwamen we terecht in pensions/barakken/hotels of je kwam simpel weg ergens in de kost. Net als nu, was er een groot tekort aan woningen. Het waren immers de jaren van de wederopbouw Eten, kleding en later huisraad werden door de overheid beschikbaar gesteld aan onze (voor)ouders door middel van tegoedbonnen. Echter al deze kosten moesten door de Indische Nederlanders, tot op de laatste cent worden terugbetaald. Dit ging ook zo met medische kosten. En daar gingen soms jaren aan terugbetalen aan voorbij. Maar onze ouders berusten zich hierin en gingen door met hun leven, ze wilden alleen maar het beste voor hun kinderen. En zo snel mogelijk opgaan in de Nederlandse maatschappij.

We spraken Algemeen Beschaafd Nederlands en probeerden zo goed mogelijk mee te doen in de samenleving. Wij zijn heel snel en voorbeeldig ingeburgerd. Val vooral niet op, klaag niet en doe je best. Sudah en al. Het is wat het is.

Door middel van het smaakvolle Indische eten probeerden onze (voor)ouders te overleven en het gevoel van daar hier te brengen. Maar soms nam de heimwee en het verlangen naar Indië de overhand en dan klonk er uit verschillende huizen Krontjong muziek en veel gelach en geklets. Menige traantje is toen gevallen. En dan werd er soms een borrel te veel gedronken, maar ik vraag je , hoe zou jij reageren als je alles en nog veel meer van wat je lief is achter heb moeten laten, niet alleen materialistische zaken maar ook dierbare mensen, hoe zou jij dan reageren? In die tijd bestond PTSS nog niet en in die tijd was er nog helemaal geen aandacht of begrip voor het Indische verhaal.

Op zulke momenten zochten de mensen uit het voormalig Nederlands Indië elkaar dan toch op. Daar zaten ook Nederlanders bij want De gordel van Smaragd het voormalig Nederlands Indië werd bevolkt door verschillende nationaliteiten, en ze gingen met velen naar Nederland na 1950.

En nu zijn we hier. En mogen we bijna 80 jaar vrijheid vieren zonder een nieuwe oorlog in ons land meegemaakt te hebben Hier in Nederland. Hoe bijzonder. We vieren dat van 17 september 2024 tot en met 15 augustus 2025. Het is namelijk belangrijk om te beseffen dat vrijheid niet overal vanzelfsprekend is en dat we dit moeten koesteren. Notabene op 2000 kilometer van hier woedt er een verschrikkelijke oorlog op dit moment. En alle andere brandhaarden in de wereld.

We gaan het vieren en hier extra bij stil staan, niet te uitbundig want je moet je wel beseffen dat niet iedereen de luxe van vrede kent. Vandaag, 15 augustus, herdenken wij voor de 6^e keer hier in Grave. Deze dag wordt ook vandaag op verschillende plaatsen in Nederland herdacht, want het is een Nationale Herdenking. 15 augustus vieren we de capitulatie van Japan, de bevrijding van het gehele toenmalige Koninkrijk der Nederlanden en zijn we even stil om hen te herdenken die gevallen zijn voor onze vrijheid of door leefden met de trauma’s en herinneringen die ze met zich meedroegen. Hun mooi verhalen maar ook hun verdriet en hun trauma’s zijn toen onbewust een eigen leven gaan leiden en heeft zo onbedoeld hun nakomelingen hiermee belast. Men zegt dat het tot 5 generaties kan doorwerken, in ons DNA. Daarom is het blijven herdenken en het blijven praten over wat ons is overkomen zo belangrijk. Zeker nu de 1^e generatie steeds kleiner wordt en het lastiger wordt om dit met hen te bespreken. Is het zaak voor de volgende generaties om te herdenken en te leren van hetgeen onze (voor)ouders hebben doorstaan. Zij mogen niet vergeten worden. Wij mogen trots zijn op hen en dat kan alleen door hun verhaal te blijven vertellen.

We hebben veel te lang gezwegen, maar het is nu tijd voor erkenning en herkenning. Het Indische zwijgen moeten we doorbreken.

Daarom willen we in 2025 ons eigen Indië-monument onthullen in het jaar van 80 jaar bevrijding. Het heeft lang geduurd, maar onze (voor)ouders verdienen dit. De plek die we daar voor hebben uitgekozen, na zorgvuldig beraadt en afweging is de plek waar veel van onze vaders, broers en zelfs enkele zussen hun militaire dienst mochten uitdienen.

Om hen, die in het voormalig Nederlands Indië hebben geleefd eer te bewijzen en zeker ook erkenning te geven, laten we een Indië-monument plaatsen op de Generaal de Bonskazerne. Joshua Pennings, hier ook aanwezig, is op dit moment bezig met het creëren van een passend monument. De datum voor de onthulling zullen wij u op tijd bekendmaken.

Mede dankzij Uw gulle donaties kunnen we dit Indië-monument realiseren, onze dank hiervoor. De bedoeling is dan ook om de Indië-Herdenking Grave dan vanaf volgend jaar dan ook daar te houden.

Naast de onthulling van het Indië-monument en een speciale Indië-Herdenking in 2025, gaan we in het jaar 80 jaar vrijheid ook op andere manieren stilstaan bij dit lustrum. Immers ons verhaal moet worden blijven verteld. Wij zullen u op tijd uitnodigen en op de hoogte brengen.

Ik wil u allen danken voor uw aanwezigheid en uw steun de afgelopen jaren. Opdat wij samen nooit zullen vergeten en ons Indische verhaal blijven vertellen!

Evy Boer-de Wit