Stichting Indië-Herdenking bereidt herinneringsmonument voor

Door Freddy Klooté

GRAVE - Je kunt niet zeggen dat het bestuur van de Stichting Indië-Herdenking even pauze neemt, na het succes met de Pasar Pusaka van enkele weken geleden. Al even is de Stichting bezig met het verwerven van fondsen om een monument in Grave te plaatsen, ter herinnering aan de voorouders die in Grave terecht kwamen na het einde van de Japanse bezetting en de onafhankelijkheid van Indonesië.

Tussen 1945 en 1967 kwamen ruim 300.000 personen uit de Indische archipel naar Nederland. Meest Indische Nederlanders. “Die ouders en grootouders kwamen eigenlijk weer thuis. In Nederland. In Grave, waar ze weer aan de slag konden als militair op de Generaal de Bonskazerne en waar ze woonruimte kregen in het Rode en Blauwe dorp in Grave. En waar ze al heel snel inburgerden. Nederlandse jongens trouwden met Indische meisjes en omgekeerd en het opgaan in de Graafse samenleving was al snel een feit. Toch waren daarmee de herinneringen uiteraard niet verdwenen. Tijdens verjaardagen en het zo belangrijke eten, samen met anderen, kwam “vroeger” met elke hap weer tevoorschijn”, vertelt Evy Boer de Wit. Ze heeft bestuurslid en bekende Gravenaar Louis Lefeu meegenomen. Evy is in Nederland geboren, Louis in Indië. Hij herinnert zich de overtocht nog: “Ik had een autootje meegekregen om aan boord mee te spelen. En dat deed ik met veel plezier. Er was niet veel anders te doen. Opeens kwam het dochtertje van onze buren aan boord naast me staan. En vóór ik het wist had ze mijn autootje gepakt en overboord gesmeten. Ik huilde boven de scheepstoeter uit en er ontstond een fikse herrie tussen de twee buurfamilies. De andere familie kreeg een andere hut toegewezen en het kleine, voor mij grote, drama was opgelost. Dat buurmeisje was overigens Sandra Reemer. Ik word nog boos als ik aan die situatie denk”, verhaalt Louis, op zijn typisch beeldende manier.

Evy: “In 2019 zijn we met een groepje Indische Nederlanders begonnen na te denken hoe zwaar het verleden nog woog en of dit voldoende was om iets te organiseren. We kenden natuurlijk Bevrijdingsdag 5 mei, maar wilden toch iets doen om de bevrijding van de Japanse bezetting te vieren. En te herdenken. 15 augustus was die datum die we in ere wilden herstellen. Landelijk was die al in de praktijk gebracht, maar we wilden die dag ook in Grave. We waren stomverbaasd om te merken dat ons idee zo enorm aansloeg. Dus doorgezet. Op de eerste Indië-Herdenking kwamen ruim 200 mensen af. Het leek wel alsof ze erop gewacht hadden. Het enthousiasme was groot. Ook kwamen er veel Graafse mensen op af. Eens te meer bleek dat de twee culturen volledig in elkaar waren opgegaan. Zo mooi was dat. En een reden om door te gaan”. Er volgden meer activiteiten van de Stichting Indië-Herdenking en stuk voor stuk waren die een groot succes.

Evy: “Na het mozaïekbankje werd het nu tijd voor onze grote droom, een monument”. Louis: “Er moest geld verzameld worden om die droom te verwezenlijken. Dus hebben we een verzoek om donaties laten uitgaan. Tot onze blijdschap hebben de mensen ruimhartig gestort. Indische Nederlander of Gravenaar, iedereen deed mee. En nu zijn we zover dat we meer over het monument kunnen vertellen. De plaats. Daar hoefden we eigenlijk niet heel lang over na te denken. Dat moest de plaats worden waar onze ouders en voorouders letterlijk en figuurlijk hun basis vonden. Waar hun inburgering kon beginnen. De Generaal de Bonskazerne. Daar werkten ze, daar gingen ze vriendschappen aan. En daar willen we hen herdenken. En met het monument ook ons respect uitspreken”. Evy gaat verder: “Het is echt een plek waar we iets mee hebben. Ter nagedachtenis aan die mensen die hier helemaal berooid aankwamen. Zich aangepast hebben, berust hebben en de kracht hebben gevonden om mee te doen in deze maatschappij. En wij zijn ze dankbaar dat we hier terecht zijn gekomen. Moedige mensen waren het. En daarom dit monument. Opdat we nooit zullen vergeten”.

‘Onthulling in 2025 op terrein De Bonskazerne’
Het monument zal gemaakt worden door de Graafse kunstenaar Joshua Pennings. De man van zijn inmiddels ook tot ver buiten de grenzen bekende sculpturen van CorTen-staal. Evy: “Joshua is met ons mee geweest naar de Bonskazerne. En op de plaats waar het monument moet komen heeft hij alles in zich opgenomen. Prachtig om hem zo bezig te zien. Hoe ook emotie een grote rol speelt in zijn werken. In 2025 willen we het monument onthullen. Precies 80 jaar na de Bevrijding”.