Gemeente en Lokaal Maashorst botsen om ‘Pulse’-logo: zaak naar de rechter

MAASHORST - De gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart komen snel dichterbij, maar in Maashorst draait het de afgelopen dagen niet alleen om programma’s, lijsttrekkers en debatten. Een opvallend conflict tussen de gemeente Maashorst en de pas opgerichte politieke partij Lokaal Maashorst draait uit op een juridische procedure. De inzet: de zogenoemde ‘Pulse’, het beeldmerk dat onderdeel uitmaakt van het gemeentelijke logo en dat symbool staat voor de gemeente Maashorst.

Het is een uitzonderlijke situatie. Niet vaak komt het voor dat een gemeente, enkele weken voor verkiezingen, juridische stappen onderneemt tegen een nieuwe lokale partij die voor het eerst meedoet aan diezelfde verkiezingen. Los van de juridische vraag wie het beeldmerk mag gebruiken, zet ook de timing van de stap de verhoudingen op scherp.

Logo uit 2022 leidt tot ruzie
De achtergrond van het conflict ligt in 2022, toen de gemeenten Uden en Landerd fuseerden tot de nieuwe gemeente Maashorst. In die periode werd ook een nieuw logo ontwikkeld, met daarin een herkenbaar beeldmerk: de ‘Pulse’, ook wel omschreven als de M van Maashorst. Volgens de gemeente is dat beeldmerk inmiddels breed herkenbaar en is er veel in geïnvesteerd. In een persbericht van 6 februari schrijft de gemeente dat het daarom “van groot belang” is dat zij regie houdt over het gebruik van het merk, zodat het goed wordt beschermd.

De kern van het probleem is dat de gemeente het beeldmerk destijds niet officieel registreerde bij het Benelux Merkenbureau. Vereniging Lokaal Maashorst deed dat wél. Daarmee werd de ‘Pulse’ door de partij als merk geregistreerd in het Benelux Merkenregister. 

Gemeente: ‘Iemand nam ons de sleutel af’
De gemeente Maashorst stelt dat zij als bedenker van de ‘Pulse’ rechthebbende is volgens het auteursrecht. In het persbericht wordt benadrukt dat de gemeente juist wilde dat inwoners en lokale initiatieven het beeldmerk konden gebruiken. De bedoeling was om Maashorst “op de kaart te zetten”.

Burgemeester Hans van der Pas gebruikt een opvallende vergelijking om de situatie te duiden: “We wilden bij wijze van spreken de deuren van ons gemeentehuis openen om iedereen welkom te heten. We hadden er alleen niet op gerekend dat iemand ons de sleutel zou afnemen en ons zou buitensluiten.”

Volgens de gemeente is er de afgelopen periode geprobeerd om er in overleg uit te komen. De inzet van de gemeente was naar eigen zeggen een oplossing waarbij zij haar merk kan registreren en Lokaal Maashorst toestemming krijgt om de Pulse te blijven gebruiken. Daarbij zou ook zijn meegedacht over “een passende vergoeding van gemaakte kosten”. Maar omdat er geen overeenstemming werd bereikt, zegt de gemeente nu “genoodzaakt” te zijn juridische stappen te zetten, met als doel “de Pulse op naam van de gemeente te kunnen registreren”.

De rol van de burgemeester
Juist in deze kwestie komt ook de rol van burgemeester Hans van der Pas nadrukkelijk in beeld. Formeel wordt een burgemeester in Nederland geacht boven de partijen te staan. Zeker in verkiezingstijd is het gebruikelijk dat een burgemeester terughoudend is in alles wat de schijn van politieke partijdigheid kan wekken. In dit dossier is de burgemeester echter niet alleen een bestuurder op afstand, maar de zichtbare woordvoerder van de gemeente. Zijn uitspraak over “de sleutel afnemen” en “buitensluiten” geeft de zaak bovendien een scherpe toon, die verder gaat dan een neutrale juridische toelichting.
Dat een burgemeester, namens de gemeente, openlijk de stap naar de rechter aankondigt tegen een nieuw opgerichte politieke partij uit diezelfde gemeente, is daarmee op zijn minst opvallend. Niet omdat een gemeente geen merkrecht mag beschermen, maar omdat de bestuurlijke en politieke context in deze fase van de verkiezingen uiterst gevoelig ligt. Lokaal Maashorst wijst daar ook expliciet op.

Lokaal Maashorst: ‘Dit staat haaks op de rol die van een burgemeester mag worden verwacht’
Lokaal Maashorst reageert op de kwestie bij monde van voorzitter Christa van de Langenberg. Zij geeft aan dat de partij “gelijktijdig met het verzenden van het persmoment van de gemeente” hoorde dat er een juridische procedure was gestart. Volgens Van de Langenberg is het de partij niet duidelijk gemaakt waar de rechtszaak precies over gaat. “Ondanks herhaaldelijke verzoeken is ons tot op heden niet meegedeeld waar deze rechtszaak inhoudelijk over gaat, noch bij welke instantie wij worden gedaagd. Deze gang van zaken vinden wij uiterst opmerkelijk en onzorgvuldig.”

Daarnaast uit de partij stevige kritiek op de timing en op de rol van de burgemeester. Van de Langenberg: “Wij zijn met name teleurgesteld in de keuze van de burgemeester om vlak voor de verkiezingen deze stap te zetten, terwijl tegelijkertijd in de publieke sfeer suggestieve uitspraken over onze partij worden gedaan. Dit staat haaks op de rol die van een burgemeester mag worden verwacht: verbindend, transparant en boven de partijen.”

De partij benadrukt dat zij naar eigen zeggen constructief is geweest. “Wij hebben meermaals de hand gereikt en waren in de veronderstelling dat we gezamenlijk dicht bij een oplossing waren.” Lokaal Maashorst zegt dat zij, omdat de gesprekken tijdsintensiever werden en de verkiezingen dichterbij kwamen, heeft voorgesteld om na 18 maart verder te praten.

‘Het voelde niet fijn’
Christa van de Langenberg geeft aan dat zij het betreurt dat er nu een juridisch gevecht ontstaat. Ze zegt dat de gemeente vooral met dreigbrieven communiceerde en dat er over compensatie niet is gesproken. “Het voelde niet fijn. Het was geen open gesprek”, zegt ze.

Lokaal Maashorst stelt dat de gang van zaken past “in een bredere bestuurscultuur waarin betrokken inwoners en kritische geluiden structureel negatief worden geframed en buitenspel worden gezet.” De partij kondigt aan zich te beraden op juridische vervolgstappen, waaronder “een mogelijke tegenvordering”.
“Wij blijven ons logo met trots gebruiken”, aldus de partij.

Van de Langenberg: “Onze inzet is altijd geweest om het merkrecht over te dragen aan de gemeente Maashorst, maar het logo te mogen blijven gebruiken. De gemeente Maashorst wilde ons gebruik te allen tijde kunnen intrekken. Dat wilden wij niet. Wij bestrijden dan ook dat we een ‘sleutel afpakten’, van de gemeente. Wij hebben nooit de gemeente - of anderen - belemmerd in het gebruik van de Pulse. Overigens ziet het merkrecht daarom ook enkel op gebruik voor politieke doeleinden.”

Opmerkelijke situatie in verkiezingstijd
Los van de juridische details is de situatie opmerkelijk omdat beide partijen in feite een eigen logica hebben. De gemeente stelt dat zij het beeldmerk bedacht en groot gemaakt heeft en dat het bedoeld is als symbool voor alle inwoners. Lokaal Maashorst wijst erop dat de gemeente het merk niet registreerde en dat de communicatie volgens hen niet transparant verliep.

De komende weken zullen dus niet alleen in het teken staan van verkiezingscampagnes, maar mogelijk ook van een juridische strijd over een beeldmerk dat ooit bedoeld was om Maashorst te verbinden. Ironisch genoeg lijkt juist dat symbool nu te laten zien dat er een kloof is ontstaan.