Lokaal Maashorst: ‘Vaarwel gemeente Landerd, het makke lam is vertrokken’

MAASHORST - Lokaal Maashorst wil duidelijke grenzen stellen bij woningbouwplan De Scheenen in Reek. Tijdens de commissievergadering van 24 september stelde fractieleider Christa van de Langenberg (foto) kritische vragen over het geraamde gemeentelijke verlies van 260.000 euro, de invloed van betrokken initiatiefnemers en de verdeling van de 20 woningen. Op 1 oktober dient zij 2 moties in om alternatieven te laten vergelijken en rechtvaardigere woningtoewijzing af te dwingen.

“Wel bij de grond. Wel bij de kosten. Wel bij het verlies. Maar bij de vraag wie een woning krijgt, trekt de gemeente haar handen ervan af?” Met die woorden legde Van de Langenberg tijdens de commissievergadering de kern van het probleem bloot. Volgens de schriftelijke antwoorden van het college bepaalt de geselecteerde CPO-vereniging zelf welke kandidaten een woning krijgen. De gemeente heeft daarin geen rol. Voor Lokaal Maashorst is dat onvoldoende. “Wie gemeenschapsgrond beschikbaar stelt en een gemeentelijk tekort accepteert, moet ook zorgen dat woningzoekenden een gelijke, controleerbare kans krijgen. Een betaalbare woning mag geen gunst worden waarvoor je bij de juiste mensen moet aankloppen”, aldus Van de Langenberg in haar betoog.

Van de Langenberg nam het boek Vaarwel gemeente Landerd van Ton Cruijssen mee naar de vergadering. Uit het boek haalde zij historische kritiek aan op de bestuurscultuur en op een gemeenteraad die werd omschreven als “het makke lam”. Daarbij maakte zij nadrukkelijk onderscheid tussen verleden en heden: “Voorzitter, dat zijn woorden over toen. Vandaag beslist deze raad wat hij nú accepteert.”

Daarmee verwoordde zij de inzet van Lokaal Maashorst in deze bestuursperiode. Ook bij vertrouwde namen en gevestigde initiatieven vraagt de fractie door: wie beslist, wie profiteert en wie controleert?

Dat geldt ook voor de betrokkenheid van oud-wethouder van Landerd Chris School bij het initiatief. Van de Langenberg vroeg welke invloed hij heeft op de totstandkoming van dit raadsvoorstel en waarom het nodig is dat hij zich mengt tussen de gemeente en de woningbouwtoewijzing, nu ook bij vergelijkbare gemeentelijke ontwikkelingen aanmelding bij de gemeentelijke kavelwinkel plaatsvindt. De fractie wil dat zulke vragen vooraf worden beantwoord en dat onafhankelijke controle wordt vastgelegd.

Ze licht toe: “Als iemand invloed heeft op de totstandkoming van een raadsvoorstel en vervolgens zelf bestuursvoorzitter is van de vereniging die zich op basis daarvan inschrijft, dan is er sprake van belangenverstrengeling. En als er dan vervolgens cadeautjes van wel drie ton worden uitgedeeld, is het zorgwekkend dat de gemeente het probleem hier niet ziet en dat we het daar zelfs kennelijk hier in de gemeenteraad niet over mogen hebben. Niemand hoort voor Sinterklaas te kunnen spelen met gemeenschapsgeld.”

Lokaal Maashorst trok eerder met een motie over rechtvaardige grondprijzen al aan de bel over kortingen die bij eerste uitgifte konden oplopen tot 75 procent. Bij De Scheenen zet de fractie die lijn voort. “Goedkope gemeentegrond moet aantoonbaar bijdragen aan betaalbare woningen, ook op langere termijn. Zonder voldoende afspraken kan het voordeel bij de eerste koper blijven steken.”

Tegelijkertijd ligt er een geraamd projecttekort van circa 260.000 euro, terwijl er volgens de beantwoording van het college geen uitvraag bij ontwikkelaars is. “Misschien kan een andere partij dezelfde woningen realiseren met een kleiner tekort. Misschien zelfs zonder tekort. Laat partijen dat dan aantonen, onder dezelfde eisen aan betaalbaarheid, doelgroep en kwaliteit”, hield Van de Langenberg de commissie voor.

De eerste motie roept de gemeente op om de uitvraag en inschrijving voor het project De Scheenen ook open te zetten voor markpartijen. “Voor iedereen gelden dezelfde voorwaarden. Het financiële resultaat voor de gemeente moet wezenlijk meewegen, zonder kosten naar andere gemeentelijke budgetten te verschuiven.”

De tweede motie van Lokaal Maashorst roept op tot het aanhouden van het gebruikelijke proces voor woningbouwtoewijzing. “Het gemeentelijke uitgifteprotocol voorziet in de rechtstreekse inschrijving van particuliere kandidaat-kopers, onder meer via notariële loting. Omliggende gemeenten, zoals Bernheze, hebben dat bij recentelijke woningbouwontwikkelingen zoals CPO Schaapsdijk ook gedaan. Als het dus al CPO moet worden, dan zien wij niet in waarom daar een aparte CPO-vereniging tussen moet zitten. Een CPO hoort anders te gaan: gegadigden melden zich aan voor een kavel waar zij belangstelling voor hebben. Bij meer belangstelling voor één kavel, wordt geloot. En de toekomstige bewoners samen, díe vormen dan een CPO.”

Lokaal Maashorst benadrukt hiermee dat zij “geen genoegen neemt met onduidelijkheid waar gemeenschapsgeld en schaarse woonkansen op het spel staan. Wij zijn er klaar mee dat hier wordt gedaan alsof dit een initiatief van onderop is. Van onderop betekent dat inwoners en woningzoekenden zelf een eerlijke kans krijgen en vervolgens samen bepalen wat en hoe zij bouwen. Niet dat één initiatiefnemer alvast een vereniging opricht, woningen intekent op gemeenschapsgrond en richting nietsvermoedende inwoners de indruk kan wekken dat hij iets te zeggen heeft over wie daar straks kan bouwen of wonen. En juist de gemeente moet voorkomen dat zo’n positie ontstaat, in plaats van die actief te faciliteren. Vervolgens krijgen wij als raad ook nog een tekort van 260.000 euro voorgelegd, zonder dat serieus is onderzocht of het anders goedkoper of zelfs winstgevend kan. Gemeenschapsgrond en schaarse woonkansen vragen om een open proces, objectieve criteria en gelijke kansen. Niet om een voorkeurspositie die al lijkt te bestaan voordat de uitvraag überhaupt heeft plaatsgevonden.”

Van de Langenberg sloot haar betoog af met: “Laat Vaarwel gemeente Landerd meer zijn dan een boektitel.”

Op 1 oktober stemt de gemeenteraad over de twee moties van Lokaal Maashorst.