Verrassingen bij samenwonen of trouwen - Nader Bekeken door notaris Leon Kersten

Mensen die gaan samenwonen, gaan trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan, denken soms dat de wet vanzelf een en ander wel goed zal regelen. In de praktijk blijkt dat regelmatig anders uit te pakken. Ik schets drie situaties die vaker voorkomen dan gedacht.

Ongelijke inbreng in de woning
Aanstaande samenwoners die samen een huis kopen, leggen soms ongelijke bedragen in bij de aankoop van hun woning. Bij de notaris wordt dan meestal in een samenlevingscontract een vaste vordering vastgelegd: degene die meer heeft betaald, krijgt dat verschil terug bij verkoop, ongeacht de waardeontwikkeling van de woning. Trouwt dit stel later zonder dat zij vooraf huwelijkse voorwaarden maken, dan wel gaan zij een geregistreerd partnerschap aan zonder vooraf partnerschapsvoorwaarden te maken, dan verandert dit automatisch. De vordering gaat dan namelijk meebewegen met de waarde van de woning. Is de woning bij een eventuele scheiding meer waard geworden, dan is de vordering dus ook groter. Meestal is het de bedoeling dat de vordering gelijk blijft, of soms wil men dat de vordering gewoon vervalt in deze nieuwe levensfase. Veel mensen zijn zich hier logischerwijs niet van bewust, en hierdoor ontstaat wellicht een situatie die nooit de bedoeling is geweest.

Tweede huwelijk, kinderen uit een eerder huwelijk
Als iemand gaat trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaat nadat eerder het huwelijk of partnerschap is geëindigd door het overlijden van de andere echtgenoot/partner, dan hebben kinderen uit het eerdere huwelijk/partnerschap vaak een vordering op de langstlevende ouder: hun erfdeel van de eerder overleden ouder. Een veelgehoorde misvatting is echter dat een nieuw huwelijk van die langstlevende ouder ervoor zorgt dat deze vordering pas opeisbaar wordt bij het overlijden van de nieuwe partner. Dat is niet zo. De vordering blijft gekoppeld aan het overlijden van de eigen langstlevende ouder. Bovendien kan het zijn dat deze vordering jaarlijks groeit door een vastgestelde rente. Als de nieuwe echtgenoten/partners samen een huis kopen en daar ieders vermogen voor gebruiken, dan ontstaat een probleem als de langstlevende ouder van de kinderen overlijdt. Het erfdeel dat zij nog tegoed hebben, is dan opeisbaar. Op het erfdeel van hun langstlevende ouder zullen ze meestal moeten wachten totdat de nieuwe echtgenoot/partner ook overlijdt, terwijl de erfenis van de eerder overleden ouder al opeisbaar is geworden. Dit geld zit echter in de woning.

Geen automatische huwelijkse voorwaarden
Sommige mensen denken dat je bij trouwen of het aangaan van een geregistreerd partnerschap automatisch huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden hebt, omdat de ouderwetse wettelijke algehele gemeenschap van goederen sinds 2018 niet meer bestaat. Men denkt dan bijvoorbeeld dat schulden van de één dus nooit voor rekening van de ander kunnen komen. Dat is een misverstand. Zonder huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden geldt het nieuwe wettelijke systeem, waarbij schulden van de één onder omstandigheden ook gevolgen kunnen hebben voor de ander. Dit speelt bijvoorbeeld wanneer één partner een eigen bedrijf heeft in de vorm van een eenmanszaak en zakelijke leningen wil aangaan. Als deze leningen niet kunnen worden terugbetaald, dan raken deze schulden ook de andere partner. Wie dit risico niet wil lopen, moet zich vóór het aangaan van een huwelijk of geregistreerd partnerschap eerst laten informeren door een notaris en afspraken laten vastleggen in huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden. De wet regelt veel, maar niet altijd zoals verwacht. Het is daarom goed om eens te laten uitzoeken wat wettelijk voor de eigen situatie geldt, zodat bewust gekozen kan worden of afwijken daarvan gewenst is.
Vraag het de notaris. Indien u meer informatie wenst, dan kunt u contact opnemen met ons kantoor.

Mr. Leon Kersten, Kersten Notariaat en Mediation
Markt 10, Grave, 0486-473941
Aangesloten bij Netwerk Notarissen