Je ouders in huis? - Column makelaar Yolanda Reincke

“Jullie wonen dus met je ouders in één huis?”

Die vraag krijg ik regelmatig. Soms hoor ik nieuwsgierigheid, soms bewondering en soms ook enige aarzeling. Want is dat wel prettig, zo dicht bij elkaar? Heb je dan nog genoeg privacy? En wordt er niet voortdurend een beroep op je gedaan?

Meer dan 20 jaar geleden kwamen mijn moeder en stiefvader bij ons wonen. Ze waren dus nog relatief jong. Dichtbij, maar met een eigen voordeur, eigen voorzieningen en vooral: een eigen leven. Formeel paste wat wij deden toen nog niet binnen de regels, want voor deze woonvorm bestond destijds geen passende vergunning. Terwijl de gedachte erachter juist heel logisch was: als familie dicht bij elkaar wonen, naar elkaar omkijken en toch ieder zelfstandig blijven. Wij zagen toen al dat dit de toekomst zou worden.

Mijn stiefvader is inmiddels overleden en mijn moeder woont nu alleen. Zij leidt haar eigen leven, maar we koken om de beurt, passen af en toe op haar hond als ze op reis gaat en helpen met de typische ‘mannenklusjes’ in huis. Die combinatie van je eigen leven leiden en toch dichtbij om elkaar te helpen waar nodig, werkt voor ons heel goed.

Het zijn vaak de kleine momenten die ons samenwonen bijzonder maken. Even samen koffiedrinken, iets voor elkaar meenemen of snel kunnen helpen wanneer dat nodig is. Je hoeft niet voor ieder bezoek de agenda’s naast elkaar te leggen. Tegelijkertijd hoef je ook niet alles samen te doen. We kunnen gemakkelijk bij elkaar binnenlopen, maar doen dat niet vanzelfsprekend. Die privacy is geen afstand; ze helpt juist om het samen prettig te houden.

Ook toen mijn stiefvader nog leefde, betekende het samenwonen ook zeker niet dat hun wereld daardoor kleiner werd. Eerder het tegenovergestelde. Ze konden vaker voor langere tijd met de camper op reis of leuke dingen doen samen, omdat er altijd iemand dichtbij was die een oogje in het zeil kon houden. Geen zorgen over een leeg huis, de post of iets onverwachts rond de woning. Samenwonen gaf hun niet alleen zekerheid, maar juist ook vrijheid.

Dat is een voordeel waar we misschien te weinig bij stilstaan. We denken bij deze woonvorm al snel aan de zorg die kinderen later aan hun ouders kunnen geven. Maar dichtbij wonen kan je ouders juist jarenlang helpen om een waardevol, actief en een onbezorgd leven te leiden.
Ook toen mijn stiefvader onverwachts overleed, kreeg die nabijheid opnieuw betekenis. Mijn moeder bleef niet alleen achter in een groot, leeg huis, op afstand van haar dagelijkse contacten met ons. Ze behield haar eigen vertrouwde plek en ritme, maar met familie in de buurt. Het verdriet wordt daar natuurlijk niet minder van, maar de stilte eromheen kan wel anders voelen.

Daarom hoeft het gesprek over bij elkaar wonen wat mij betreft niet pas te beginnen wanneer zorg noodzakelijk wordt. Als de keuze eerder ontstaat, is er meer ruimte om rustig aan de nieuwe situatie te wennen. Om samen te ontdekken wat prettig werkt en welke afstand juist nodig is om ieder een eigen leven te houden.

Loop je zomaar bij elkaar binnen of bel je eerst even? Hoe vaak eet je samen? Welke hulp voelt vanzelfsprekend en wanneer vraag je het eerst? Zulke afspraken hoeven niet zwaar of formeel te zijn. Ze voorkomen vooral dat dichtbij wonen ongemerkt verandert in altijd beschikbaar zijn. Je blijft ouder en kind, in plaats van dat de relatie alleen nog draait om zorg geven en zorg ontvangen.

Dit onderwerp houdt mij op dit moment extra bezig, omdat ik in de regio Maashorst een geweldige plek heb gevonden waar deze manier van wonen heel goed voorstelbaar is. Niet alleen door de ruimte die er is, maar ook doordat gemeente Maashorst mogelijkheden biedt om bestaande woningen en bijgebouwen beter te benutten. Zo kan de gemeente onder voorwaarden toestemming geven om een legaal bijgebouw maximaal 15 jaar als zelfstandige bijwoning te gebruiken. Dat kan ook wanneer er nog geen concrete mantelzorgvraag is. Afhankelijk van de woning en locatie zijn er daarnaast mogelijkheden voor woning- of perceelsplitsing. Het is geen automatische toestemming: de woning, het bijgebouw en het plan moeten aan verschillende voorwaarden voldoen. Maar waar voor onze woonvorm destijds geen passende vergunning bestond, is er nu een officiële route om dergelijke plannen te onderzoeken.

Een belangrijke doorbraak is ook dat mantelzorg- én familiewoningen op het eigen achtererf naar verwachting vanaf 1 januari 2027 landelijk vergunningvrij worden. Publicatie van de definitieve tekst wordt rond oktober 2026 verwacht. Samenwonen met je ouders of kinderen wordt dus steeds makkelijker gemaakt. Ik vind dat een mooie ontwikkeling! De regelgeving sluit zo beter aan bij de manier waarop families voor elkaar willen zorgen, ook voordat die zorg echt nodig is.

Voor ons bleek samenwonen met mijn ouders waardevol in verschillende levensfasen en door de jaren heen hebben we ontdekt wat wel en niet werkt. Die ervaring zet ik nu graag in om andere families te helpen zo’n woonvorm goed te organiseren. Niet door voor hen te bepalen hoe zij moeten samenleven, maar door mee te denken, vooruit te kijken en samen te zorgen dat ook de vragen achter de woonwens aandacht krijgen. En ook door praktische hulp te bieden om alles te organiseren.

Samenwonen met ouders hoeft het leven niet kleiner te maken. Met voldoende ruimte, respect voor elkaars privacy en goede afspraken kan het juist vrijheid, gezelligheid en rust geven.

Ieder een eigen leven en toch dichtbij: voor ons is dat een fijne manier van wonen die ik van harte kan aanbevelen!

Yolanda Reincke, makelaar in Maashorst e.o.

Yolanda Reincke werkt onder de naam Yolanda Reincke | Beter weten. Beter wonen als zelfstandig makelaar bij REMAX Optimus Makelaars. Zij is bereikbaar via 06-31161192 en, bij geen gehoor, via 085-2130300. Meer info is te vinden via www.makelaars-in-brabant.nl en via haar pagina’s op LinkedIn, Instagram en Facebook. Meer over bijwoning vergunning in Maashorst: https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR758023/1.