Vrijetijdsziekte: de verborgen prijs van een te hoge werkdruk

RAVENSTEIN - Herken je dat? Je hebt wekenlang keihard gewerkt naar die ene deadline of die welverdiende vakantie. Maar zodra de rust eindelijk wederkeert, slaat het noodlot toe. Binnen 24 uur lig je met knallende hoofdpijn, misselijkheid, extreme vermoeidheid of griepverschijnselen op de bank. Dit fenomeen staat bekend als ‘vrijetijdsziekte’ ofwel ‘het omgekeerde Kortjakje-syndroom’. Midden in de week ben je kerngezond, maar in het weekend ben je ziek.

Onderzoek door gezondheidspsycholoog Ad Vingerhoets aan de Universiteit van Tilburg laat zien dat vrijetijdsziekte (leisure sickness) ongeveer 3% van de Nederlandse volwassenen treft. Het zijn vaak de mensen met een groot verantwoordelijkheidsgevoel en een hoge prestatiedrang met een vleugje perfectionisme die er last van hebben. Opvallend genoeg ligt de oorzaak meestal niet in het aantal uren die iemand maakt, maar in de ervaren werkdruk. Als je steevast ziek wordt zodra je rust neemt, geeft je lichaam een duidelijk alarmsignaal af. Wie dit patroon structureel negeert, loopt een verhoogd risico op overspannenheid of een burn-out.

Hoe werkt dit biologisch gezien? Tijdens drukke periodes houdt het lichaam de productie van stresshormonen zoals adrenaline en cortisol continu hoog. Deze hormonen houden je scherp, gefocust en alert. Je functioneert als een geoliede machine en wordt zelden ziek zolang je door blijft gaan.

De keerzijde is groot. Deze constante stroom van stresshormonen onderdrukt het immuunsysteem en blokkeert diepere herstelfases, zoals goede slaap, een gezonde spijsvertering en weefselherstel. Ongemerkt bouwt het lichaam een hoge basisspanning op in de spieren (nek, schouders, kaken) en versnelt de hartslag in rust. Zodra de stress abrupt wegvalt, keldert de hormoonproductie. Het immuunsysteem grijpt direct zijn kans om opgebouwde schade in te halen en latente ziekteverwekkers te bestrijden. Het resultaat: je stort in op het moment dat je wilt genieten.

Het voorkomen van vrijetijdsziekte vraagt om een andere balans in je leven. Het is raadzaam om de werkdruk in de dagen vóór je vakantie of het weekend geleidelijk af te bouwen, zodat de overgang minder abrupt is. Daarnaast helpt het om dagelijks kleine ‘herstelmomenten’ in te bouwen, zoals een korte wandeling in de natuur, lichte beweging, een ademhalingsoefening of gewoon even bewust niksen.
Soms zit de stress zo diep in het lichaam vast dat zelfstandig ontspannen lastig wordt. Craniosacraal therapie pakt dit probleem bij de kern aan door met zachte aanrakingen de diepe, opgeslagen stress uit je bindweefsel los te maken. Het zenuwstelsel krijgt de ruimte om op een gezonde manier te kalmeren en vertragen, waardoor je lichaamsbewustzijn vergroot en je stresssignalen eerder leert herkennen.

Herken je dit patroon van plotseling instorten?
Praktijk Innerflows van craniosacraal therapeut Joyce Kersten (foto) in Ravenstein denkt graag met je mee hoe je daar verandering in kunt brengen. Neem contact op via Innerflows.nl, info@innerflows.nl of 06-82676222.