Escharenaar Henri Janssen, de man die Nederland plat legde

Door Freddy Klooté

GRAVE - Aardige man, Henri Janssen. Rustig, deskundig, bekwaam in het uitleggen van situaties. Geen stijve hark, maar ook open voor een brede lach. Optimist, bedreven onderhandelaar namens vakbond FNV. Inmiddels in het hele land bekend van zijn aanwezigheid aan de actualiteitentafels.

Hij zat daar en sprak. Op zijn gemak, alsof hij thuis aan de koffie zat. Gebruikte af en toe gezegden die nooit eerder het daglicht hadden gezien en waar Neerlandici speciale columns aan wijdden. Onderhandelaars van de NS krijgen nog koude rillingen als ze zijn naam horen. Toen de onderhandelingen niet liepen zoals hij ‘t voor zijn achterban wilde, en het resultaat ver weg lag van de vakbondswensen, brak hij de onderhandelingen af en legde Nederland plat”.Henri is geboren in Grave: “Na basisschool Hartenaas heb ik de Wijchense Scholengemeenschap gedaan en daarna de detailhandelsschool. “Meteen aan de slag gegaan daarna. Lid van de vakbond geworden natuurlijk en in de medezeggenschapsraad gekomen. Ik had goede contacten met de vakbond en toen daar een vacature kwam, heb ik gesolliciteerd en ben aangenomen als vakbondsonderhandelaar. Deed nog de nodige studies aan de Universiteit van Amsterdam. Na 9 jaar als vakbondsbestuurder bij de sector Transport en Logistiek te hebben gewerkt, werd ik eerste onderhandelaar bij het Spoor. En daar doe ik NS, Nederlandse Spoorwegen. Ik sta daar met beide benen in de praktijk en dat trekt me aan. Of ik er goed in ben? Dat mogen de leden vertellen. Ik heb er in ieder geval veel plezier in”.

Onderhandelen namens de FNV
“Dat platleggen tijdens de regionale stakingen was eigenlijk helemaal niet nodig. Maar NS is veel te gecentraliseerd. Als in Utrecht op enkele plekken wordt gestaakt of een storing is kan NS niet anders dan de hele zaak stil leggen. Toen de onderhandeling vast dreigden te lopen gooide ik de zaak plat. Ook in het belang van de reizigers en de hele maatschappij. Gezien de vele steunbetuigingen begrepen ze dat. Je hebt ook voor de reizigers meer werknemers nodig. Want dan kan NS een betrouwbare dienstregeling uitvoeren. En meer treinen is minder auto’s op de weg. Minder files. En om de 2200 vacatures bij NS ingevuld te krijgen is een goede CAO essentieel”.

Terug naar de basis: vakbond FNV. “Je hebt er een hoofdbestuur, een ledenparlement en hieronder hangen alle sectoren, zoals havens, vervoer, taxi’s, transport en logistiek en spoor, enz. Ik doe spoor. Samen met kaderleden, dat zijn de actieve FNV-leden binnen het bedrijf. Ik vertegenwoordig primair de vakbondsleden en ook de free riders. Mensen die geen lid zijn van een vakbond, maar wel meeliften op behaalde verbeteringen in hun werkomstandigheden. Eigenlijk moet iedereen lid worden, want hoe groter we zijn, des te sterker we ook worden. Samen kom je verder”. Henri Janssen is dus eerste onderhandelaar. “Als zodanig zit ik ook aan tafel bij de onderhandelingen met NS. Samen met mijn collega en kaderleden. Als de situatie dat vraagt spreek ik ook met staatssecretarissen, ministers en leden van de Tweede Kamer. De laatste onderhandelingen gingen over de CAO van het treinpersoneel. Pijnpunten waren het salaris, in verband met de hoge inflatie, werkdruk, omdat NS het bedrijf “heeft uitgeperst tot op de schil”, over het jeugdsalaris en de pensioenen. Onderhandelingen kunnen lang duren. “s Morgens beginnen en de volgende ochtend weer thuis. Onderhandelen, bewegen of niet, afstemming, strategie bepalen en veel schorsingen om het plaatje tot zover te overzien of met tegenvoorstellen te komen. De bedoeling is altijd om er samen uit te komen.

Maar afgelopen juli liep het dus vast. Een laatste bod door NS werd door de leden afgewezen. Dan stel je NS een ultimatum. De leden waren actiebereid. En de hoge organisatiegraad bij NS, veel werknemers zijn vakbondslid, was natuurlijk ook belangrijk. NS liet het ultimatum verlopen en de staking was een feit. Tijdens de staking kregen we een boodschap van NS dat ze spijt hadden dat ze de menselijke maat binnen het bedrijf uit het oog waren verloren. Ze waren bereid aan onze eisen tegemoet te komen. Met de uitnodiging om weer aan tafel te komen. Toch waren de verschillen tijdens de eerste gesprekken nog steeds te groot en we lieten de staking de volgende dag doorgaan. Het weekend dat volgde hebben we constant onderhandeld. We begonnen zaterdagochtend en op zondagochtend, dus na een dag, een avond en een nacht dooronderhandelen kwamen we dan toch tot onderhandelingsresultaat. De vakbond was tevreden en de geplande staking voor de week erna werd afgelast. In oktober kregen de leden gelegenheid zich over het resultaat uit te spreken, en is de CAO met grote meerderheid goedgekeurd. Zoals je hoort is het een complexe baan, voor de buitenstaander, met redelijk vreemde werktijden, maar ik vind het een vooral een uitdagende job. Mensen bewust en sterker maken, noem het emanciperen. Mensen informeren, mobiliseren, activeren en na een resultaat weer normaliseren. Ik voel me er als een vis in het water”.