Koningsdag - Column Jan van As

Een van de meest ingrijpende veranderingen in mijn leven vond plaats in 2010. Door een actie van diverse mensen en instanties werd ik voorgedragen bij koningin Beatrix voor een lintje. Daar wist ik natuurlijk niets van. 

Die grote eer op Koninginnedag viel mij te beurt omdat ongeveer dertig jaar eerder het besluit werd genomen tot volledige medewerking van de stichting AHOZ (actieve horecaondernemers Zeeland) aan een soos die onder een andere naam werd gehouden in De Vlashoeve in Zeeland. Meerdere mensen eisten later het initiatief tot die Soos op, maar punt blijft wel dat vanaf dat moment de geldboom werd geplant waar we veertig jaar uit konden plukken, dankzij de kasteleins Van Zeeland. Veertig jaar lang konden we organiseren wat we maar wilden. Dankzij de kasteleins kwamen er peperdure reisjes en grote feesten waar de mensen met een verstandelijke beperking uitgebreid van konden profiteren. De kasteleins gaven mij volledig carte blanche om deze mensen heerlijk te verwennen en daarvoor maakte elke caféhouder en frietboer elke maand een vast bedrag over. 

Op een dag stond burgemeester Willy (Doorn) in de Soos waar ik plaatjes aan het draaien was. Dat was niks bijzonders, want zij toonde regelmatig belangstelling voor de mooie dingen die gebeurden in De Vlashoeve. De burgemeester wilde speechen, dus werd de muziek even stil gelegd, tot ongenoegen van onze vrolijke gasten die eigenlijk nonstop wilden dansen. En echt, ik had niks in de gaten. De burgemeester somde al onze reisjes en feestjes op, ze zei zelfs dat we al bijna 30 jaar bestonden en opeens noemde ze mijn volledige naam: Johan Antonius Lambertus van As, het heeft hare majesteit behaagd etcetera. En ik dacht maar één ding, en dat was dat ons Mam dit nog hadden moeten meemaken, maar opeens kwam iedereen die me dierbaar was de soos binnen die daardoor behoorlijk vol werd. Ik kreeg dat lintje met het noemen van dingen als Hometrain3daagses, Frekie’s, Fonds horeca voor gehandicapten, columns, baas van Kobus. En ik was ontroerd. Daarna ging de optocht naar D’n Brouwer waar ik werd ontvangen met het Wilhelmus. We hadden nog geen enkel idee wat voor rampspoed boven mijn hoofd hing. De volgende dag stond ik met puppy Zappatoo en mijn lintje in de krant. 

Enige tijd later onderging ik ‘n heftige operatie en direct daarna overleed ook nog Leeke Berg. Leeke was bij de Soos altijd ons aller steun omdat hij ook de zorg voor deze mensen tot kunst had verheven en er op zijn eigen losse wijze iets moois van maakte. Er kwam gedoe door betrekkelijke buitenstaanders en dat nam zo’n grote vorm aan dat ik de eer aan mezelf hield en met mijn lintje na net geen 30 jaar professioneel buiten werd gewerkt. Tot zover het verhaal van mijn onderscheiding, waarmee ik dus elk jaar op 27 april in Uden mag paraderen. Buiten die dag ligt ie in ‘n doosje. Een versiersel met een rafelrandje dus. 

Toen ik op koningsdag met dat lintje richting Markant marcheerde, hoorde ik opeens uit een portiek van een gesloten winkel: “Heij Jan van Kobus!”. Ik herkende hem direct, deze man kwam vroeger bij ons uit en was oogverblindend knap. Hij kon aan iedere vinger een meisje krijgen en maakte daar ook uitbundig gebruik van. In de twintig jaar dat ik hem niet meer gezien heb, was hij aanzienlijk veranderd. Het leek alsof hij te heet gewassen was. Zijn gezicht, maar ook zijn armen (vol tattoos) waren helemaal verfrommeld, een slecht gebit accentueerde nog ‘s extra zijn teloorgang. Ik kon en kan niet meer op zijn naam komen. Toen ik hem vroeg hoe het met ‘m ging zei hij: ”Ja Jan, wat zal ik er van zeggen. Ik heb alles te veul gedaan: te veul gezopen, te veul gevaarlijk gesnoept en nooit goed gegeten. Ge het ‘n mooi speldje op Jan.” Hij wees niet op mijn lintje, maar op het Kobusspeldje dat op het andere revers zat. Dat heb ik hem tot zijn grote vreugde meteen gegeven! 

Sommige mensen krijgen misschien wel nooit een kans om zich te manifesteren. Wie weet wat voor prachtmens onder dat verfrommelde vel zit. Ik ben blij dat ik ‘m zo blij maakte met ons speldje, dat is voor hem net zo’n vorm van respect als ‘t lintje van onze koning!

Jan van As