Verjaardagcirkel - Column Jan van As

Het woord ‘verjaardagcirkel’ had ik tot vorige week nog nooit gehoord. Ik maakte kennis met dit blije woord toen ik twee jonge moeders hun afgrijzen lieten blijken over een verjaardagcirkel en dat doen ze dan met het Engelse woord ‘Awkward’ of de kreet ‘Ioeneejoh’ en dan zeggen ze er ook nog bij ‘Met die sigaretten en sigaren op tafel!’ en ‘Getver’.

En toen moest ik denken aan Maas & Waal. Het betreft hier een visite die ik nooit meer vergeten zal, hoe simpel het eigenlijk ook was. Ik reed door de Maas & Waalse polder van het ene heilige huisje naar het andere, waar ik regelmatig op bezoek ga of zelfs mee ga eten! Bij een boerderij die ik naderde stonden opvallend veel auto’s op het erf en het huis was versierd in het thema ‘Zestig’. Opblaaszestigen, zestigen van crêpepapier, plastic zestigen, een verkeersbord met 60 en een enorme namaaktaart met… 60 namaakkaarsen. Bij de inrit stond een groepje mensen dat elkaar begroette en feliciteerde en ik zag dat de jubilaris iemand is die met mij in de middeleeuwen op school zat. Door die mensen op straat moest ik langzaam rijden en ik werd direct herkend… “Komt ekkes binne kel!”

Een half uur later had ik mijn auto gestald, zijn prachtige Fries met veulen bewonderd, met de grote hond gespeeld, zijn lieve vrouw ontmoet en zijn collectie vinyl (grammofoonplaten) gezien en zat ik op een stoel in een kring met nog 10 andere mensen. Ik zat dus in een verjaardagcirkel… Die 10 mensen en wie er nog bijkwamen, voerden een centraal gesprek. De gastheer zei bijvoorbeeld dat het goed weer is voor de tijd van het jaar en de andere gasten beaamden dat of voegden nog iets toe. Let op!. Er is dan altijd wel iemand die dan zegt: “Ja maar dat mooi weer is zo weer afgelopen!” En dat zijn de sfeerbedervers waar we later ook nog mee te maken krijgen.

En toen kwam er een oom binnen. Een hele grote oom en met 160 kilo schat ik er niet veel langs denk ik. Hij zei dat ie ‘n beetje aan de kant ging zitten, want hij moest er af en toe uit. Ik dacht om te plassen, maar het ging over roken. Deze oom was vorige week met loeiende sirenes (zei hij) naar het ziekenhuis gebracht en dacht toen dat het voorbij was. Hij had heel veel pijn gehad en alle ins en outs werden nauwkeurig verteld met toevoegingen van zijn vrouw, die ook al heel lang niet meer in haar trouwjurk paste. Bovendien moest zij vaak hoesten, zeg maar gerust bulderen, en daarbij haalde ze het diep van binnenuit. Als ze twee woorden zei dan begon ze weer, het leek Gijs Groenteman wel.

We zaten met z’n allen om twee kloostertafels en de catering voor de hele middag stond daar al op: bakken vol met chips, borden vol gesneden leverworst, metworst en kookworst, bakjes salade met toast, ‘n pan gekookte eieren, plakjes boterhamworst met een asperge of augurk erin en regelmatig kwam er een schaal voorbij met stukjes frikandel en gehaktballetjes. Dat was allemaal leuk en aardig, maar iedere keer als tante ophaalde en hoestte, kreeg ik minder zin in de versnaperingen.

Onderhand vertelde de grote oom gewoon door en sloot af met de mededeling dat het geen hartaanval was maar… blaasontsteking en zijn vrouw mocht hem toen weer mee naar huis nemen. Het gesprek bleef centraal, dus iedereen kon ook meegenieten van de andere oom die het aan zijn prostaat had en nu de plas niet meer kon ophouden… En er kwamen nog meer smeuïge verhalen.

Ik probeerde nog om het gesprek een andere wending te geven door te vragen of deze mensen zich nog de popfestivals in de Zuid Oosterhal konden herinneren van 1967 tot 1971, waar bij het ene laatste concert praktisch alle grote nationale bands optraden. En dat ik later met de jubilaris Focus liet optreden in de sporthal en dat we samen veul schik hadden gehad… Er kwam nauwelijks reactie.

Grote ome ging even naar buiten om te roken en zijn liefje begeleidde hem mede-hoestend, want die had ook zin in een pafke. En toen tante nog maar 1 meter buiten was, hoorden wij haar diep ophalen en met een plof een grote fluim in de lucht slingeren.

AWKWARD, IOENEEJOH en GETVER!

Jan van As