Land van Cuijk: ‘Huishoudelijke hulp aanvragen alleen na inkomenstoets’

Door Annelies Graafsma

LAND VAN CUIJK - Huishoudelijke hulp aanvragen via de Wet Maatschappelijke Ondersteuning kan in het Land van Cuijk vanaf januari 2024 alleen nog na een inkomenstoets. Mensen met een hoog inkomen krijgen deze hulp via de Wmo in de toekomst niet meer.

Wethouder Willy Hendriks is niet blij met het huidige Wmo-stelsel. En ze staat daarin niet alleen. Het geldt volgens haar voor 99% van alle gemeenten. “Wij vinden dat mensen die meer geld hebben, meer moeten gaan betalen voor WMO-hulp, om zo de mensen die het het hardst nodig hebben en het zelf niet kunnen betalen, te kunnen blijven bedienen”.

Voor de WMO-hulp betaalden mensen met een hoger inkomen voor 2020 een eigen inkomensafhankelijke bijdrage. Die kosten liepen voor sommigen flink op. De eigenbijdrage Wmo werd daarom na 2020 landelijk, voor iedereen op 19 euro per maand gezet. Voor iedereen hetzelfde, ongeacht de hoeveelheid zorg en het aantal voorzieningen: huishoudelijke hulp, traplift, rolstoel enzovoort. Voorwaarde is alleen dat je wel geïndiceerd bent. De VNG zag dat de regeling voor veel mensen aanleiding was om de eigen hulp, een werkster die vaak 50 euro per week kost, de deur uit te doen en over te gaan op de huishoudelijke hulp van de WMO.

Wethouder Hendriks: “We geven jaarlijks circa 28 miljoen uit aan maatschappelijke ondersteuning. Dat is veel geld! De aanvragen voor WMO huishoudelijke hulp zijn sinds 2020 met 40% gestegen in onze gemeente. Of dit komt doordat mensen die eigenlijk wel zelf huishoudelijke hulp kunnen betalen, nu gebruikmaken van de Wmo-regeling, weet ik niet. Er zijn ook steeds meer oudere mensen en die blijven langer thuis. Ik weet het niet, want onze medewerkers mogen niet vragen naar het inkomen. Maar soms zien ze klip en klaar dat de aanvrager kosten van de hulp zelf goed zou kunnen opbrengen. Natuurlijk blijft het maatwerk, want er kunnen schulden zijn of een klein pensioentje”. In Land van Cuijk zijn er momenteel zo’n 2350 mensen die gebruikmaken van de Wmo-regeling huishoudelijke hulp. Verdien je meer dan 42.000 euro per jaar dan kom je in de toekomst niet meer in aanmerking voor deze hulp via de Wmo. Omdat het niet gevraagd mag worden, is het nu onduidelijk over hoeveel mensen dit gaat.

Willy Hendriks: “Vanaf januari 2024 gaat er dus een andere wind waaien. We leggen tijdens het keukentafelgesprek met de aanvrager uit hoe het werkt. De inkomenstoets geldt alleen voor de huishoudelijke hulp en niet voor andere maatwerkvoorzieningen (rolstoel en dergelijke, red.). De gemeenteraad heeft na een stevige discussie met het voorstel ingestemd.” Hendriks loopt met dit plan voor de troepen uit. Het Ministerie van VWS bereidt een nieuwe wet voor waardoor ook naar het inkomen gevraagd mag worden. Deze gaat waarschijnlijk per 1 januari 2026 in. “Dit duurt ons te lang. We hebben in de Wmo-hulp capaciteitsproblemen en ik wil niet dat er geschoven wordt met uren. Als mensen van 3 uur zorg naar 1,5 uur moeten, betekent dat nogal wat. Mensen die nu Wmo-hulp hebben, houden die. Het gaat om nieuwe aanmeldingen en nieuwe beoordelingen. Bedenk wel: het gaat om gemeentegelden die we moeten besteden aan mensen die het echt nodig hebben en de hulp echt niet zelf kunnen betalen.”

De nieuwe regeling heeft als doel dat “de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen”. Dit is tegen het landelijk beleid in. Feitelijk mag de gemeente niet voor de troepen uitlopen. Maar er zijn een paar andere gemeenten die dezelfde weg kozen, zoals Leusden en Krimpen aan de IJssel. KBO Brabant vindt dat de gemeente zich moet houden aan de landelijke regeling. Maar Hendriks vindt het nieuwe beleid gerechtvaardigd. “We hebben de plannen al 1,5 jaar op de plank liggen. Er is een tekort aan handjes, de kosten zijn hoog en we kunnen op deze manier niet voldoen aan de norm dat mensen die hulp hard nodig hebben en er zelf niet voor kunnen zorgen, die ook krijgen. De gemeenteraad heeft ingestemd met de nieuwe regeling. We leggen het graag uit als we gebeld worden vanuit het Ministerie. Mensen die dus nu, al dan niet met een te hoog inkomen, gebruikmaken van de Wmo-regeling kunnen dit blijven doen. Je kunt mensen niet zomaar rechten afnemen.”