Rapport en aanbevelingen voor het vitaal houden van Escharen

ESCHAREN - Esters Welzijn deed in Escharen onderzoek onder 55-plussers naar de vraag of het dorp is voorbereid op de toekomstige vraag naar wonen, zorg en welzijn voor de ouder wordende inwoner. De resultaten geven een goed inkijkje naar waar Escharen, en waarschijnlijk meer kleine dorpen in het Land van Cuijk, mee te maken krijgen. Hoe houd je een klein dorp vitaal en aantrekkelijk voor ouderen? Welke voorzieningen zijn er nodig?

Door Annelies Graafsma

In september vorig jaar hebben vrijwilligers van Esters Welzijn huis aan huis bij 55-plussers de dorpsraadpleging afgegeven. De respons was hoog. Esters Welzijn, het bestuur met een groep vrijwilligers die zich inzetten voor het welzijn van ouderen en jongeren in Escharen, wil de uitslag van de enquête nu omzetten in concrete plannen. Esters Welzijn wil dit niet alleen doen. Ze zoekt actief de samenwerking met de Dorpsraad Escharen, Woningbouwcorporatie Mooiland, zorgaanbieders als Brabant Zorg, Pantein en Buurtzorg, de accommodaties en de gemeente.

Passende woningbouw 
Esters Welzijn overhandigde het eindrapport in maart, in het bijzijn van gebiedsmakelaar Marieke Kerstens, aan wethouder Hendriks - Van Haren. Ellen van Kraaij, transferverpleegkundige en Friede Simmers, voorheen docent kwaliteitszorg aan de Hogeschool Arnhem-Nijmegen, initiatiefnemers en woonachtig in Escharen, kennen de ‘zorg’ van binnenuit. “We zagen ook in Escharen ouderen die afhankelijk werden van 24-uurszorg. Iedereen die nog op een belletje kan drukken moet thuis blijven wonen en de meesten willen dat ook. Maar kan dat ook? En wat willen de ouderen echt? En wat willen ze nog meer? We hebben de woningbouwcorporatie gevraagd om mee te denken. Maar je moet van goeden huize komen om plannen zoals passende woningbouw, in ontwikkeling te brengen. Waar baseer je je op, is de terechte vraag. En hoe groot is de vraag en is er een probleem?”

Friede Simmers: “We hebben gekeken naar de bevolkingsprognoses in de ouderennota van de gemeente Grave. Die hebben we enigszins vertaald naar Escharen. Maar we kregen geen specifieke gegevens voor Escharen. Toen hebben we, met hulp van veel vrijwilligers, overal aangebeld om de vragenlijst die we hadden samengesteld, aan te bieden aan alle 55 -plussers. 89 procent van de doelgroep heeft de vragenlijst, in een retourenvelop ingeleverd.”

De resultaten uit de enquête laten zien dat mensen, naarmate ze ouder worden, vaker alleen wonen. “Dat is niet zo gek, de kinderen gaan de deur uit en de kans dat de partner komt te overlijden neemt met het ouder worden, toe. Van de 75-plussers in Escharen wonen er nu al 29 mensen alleen. En de verwachting is dat dit over 20 jaar rond 60 mensen zullen zijn. Dat is bijna niet voor te stellen; 60 mensen van 75 jaar en ouder die allemaal alleen wonen”, zegt Simmers.

Ellen van Kraaij: “De verbondenheid met Escharen is over het algemeen groot en het grootst onder 75-plussers. Wat verder opvalt is dat weinig mensen in het dorp zich niet verbonden voelen. Er is veel onderling contact. Belangrijkste ontmoetingsplaats is gewoon buiten. Elkaar groeten en een praatje maken doet praktisch iedereen. Clubgebouwen worden door alle leeftijdsgroepen ongeveer evenveel gebruikt, maar opvallend is dat de 75-plussers daarnaast veel meer gebruikmaken van het Dorpshuus dan de 55-74-jarigen. Het Dorpshuus moeten we zeker blijven koesteren. Op het Dorpsplein zullen we voor jong en oud meer gaan organiseren. Ouderen staan ook graag in contact met jongeren”.

Ondanks de veelal intensieve contacten met dorpsgenoten wil bijna een kwart van de 55-plussers meer contact. Of mensen gebruikmaken van de faciliteiten en activiteiten van buiten Escharen is niet onderzocht. Uit de antwoorden blijkt dat een goed burencontact, waar men zo nodig op terug kan vallen als er iets is, voor de 75-plussers steeds belangrijker wordt. Het is meteen een oproep aan jongere en oudere buren om elkaar tijdig te leren kennen en oog te hebben voor elkaar. In de coronatijd was een smartphone of IPad de manier om contact te houden. Zeker nu inwoners van Escharen aangeven meer contact te willen hebben, is het voor Esters Welzijn duidelijk dat zij in haar activiteiten meer aandacht moet besteden aan het digitaal vaardig maken en houden van inwoners. “Misschien kunnen de jongeren ons daarbij helpen”, zegt Van Kraaij, “het versterkt de sociale omgang en samenredzaamheid”. 

De twee pleiten ook voor aangepaste levensloopbestendige woningbouw boven het Dorpshuus en als het mogelijk is appartementen in de kerk voor 55-plussers en jongeren. Zorg willen ze vereenvoudigen door van 3 naar 1 zorgaanbieder in het dorp te gaan. En tenslotte: “Overal bankjes plaatsen, er moet reuring komen op het kerkplein!”

.