Noten kraken - Column Freddy Klooté

Het ging afgelopen weekend tot mijn grote blijdschap weer eens over voeding. In Trouw. Een krant die alles terdege uitzoekt. Reden van het artikel: “De Richtlijnen Goede Voeding” zijn vernieuwd. Ik kan mijn geluk niet op. Alleen vrouwlief keek sip. Zij had net ons overlevingspakket voor noodsituaties flink aangevuld. Ditmaal was de voeding aan de beurt geweest. Zwetend en puffend liepen we met overvolle voedingswaren over de hobbelende straten van ons stadje. 

Thuisgekomen, na het uitpakken en zorgvuldig categoriseren wat waar in zat, hoe we dat in een noodsituatie het snelst konden bereiken, met extra zaklampen ernaast, lieten we ons uitgeput op onze respectieve zitplaatsen ploffen. Om even tot rust te komen pakte ik het dagblad en begon rustig te lezen. Aangekomen bij de speciale bijlage de Verdieping, sloeg ik, al wat bij zinnen gekomen, nogal haastig de bladzijden om. Tot ik op bladzijde 14 belandde. “Nieuwe richtlijnen goede voeding”. Het stond er echt. Met adviezen van De Gezondheidsraad. En twee winkelkarren vol met zelf gekozen overlevingsvoedsel. Het zal toch niet? De Gezondheidsraad gaf al in 1943, midden in de oorlog, toen het voedsel steeds minder voorhanden was, een advies over gezonde voeding uit. 

Tikkeltje ongelukkig tijdstip. Het eten wat er was, verdween steeds vaker in monden van onze Oosterburen. Zelf stroopten onze ouders de velden af, op zoek naar eetbare dingen. Ik was al volop bezig me een weg naar deze wereld te vinden en zag voornamelijk plantaardig voedsel binnenkomen. Een vooruitziende blik van mijn ouders, die allerlei planten van de velden wisten te schrapen. Vlees en zuivel was al in de hongerige magen van de bezetter verdwenen. Misschien wel daarom overleefden we die lastige tijd en deden meteen aan de slanke lijn. 

Jaren later, in 2015 publiceerde de Voedingsraad een herziening en vorige week kwam de definitieve uitslag van het immense onderzoek naar buiten. Eigenlijk moet er staan: Het totale aanbod aan wetenschappelijke literatuur over voeding is simpelweg te groot om volledig te doorgronden… Dus moesten keuzes gemaakt worden. Ga even rechtzitten: “De focus lag daarbij op gecontroleerde interventiestudies en prospectief cohortonderzoek bij mensen”. 

Tja, dat wist ik niet. Ik liet vrouwlief de grondslagen voor de keuzes lezen en ze stond meteen op: “Ik ga de karren leegmaken?” Ik zei dat ik zo kwam, maar nog een klein stukje wilde lezen. Naast, hoe kan het ook anders, de milieu-impact van voeding werd ook onderzocht bij welke hoeveelheden van een voedingsmiddel het risico op een bepaalde ziekte verandert. Daarvoor moesten ook karrevrachten bewijsmaterialen worden aangevoerd. Voorbeeldje over het nuttige van noten. Zonder zout natuurlijk. Zo bleek het risico op coronaire hartziekten aanzienlijk te dalen bij een toename van de dagelijkse consumptie van 0 naar 15 gram noten. Bij een inname tussen 15 en 30 gram vlakte deze daling af. Daarom is de richtlijn vastgesteld op 15 tot 30 gram ongezouten noten. Want je moet natuurlijk ook rekening houden met de maximale richtlijn van 6 gram keukenzout per dag. 

Ik hoop dat ik jullie een beetje wegwijs heb gemaakt in de lawine van onderzoeken. Geen dank, graag gedaan.

Freddy Klooté