Landerd

Een wereldwijd uniek verschijnsel in de Maashorst

De magie van de Wijstgronden

Door Siem van Merwijk van Platform Toerisme Landerd-Uden

MAASHORST - Dat De Maashorst een bijzondere plek is weten steeds meer mensen te beamen, maar dat het gebied over natuur beschikt die nergens anders ter wereld voorkomt is bij velen nog niet bekend. Daarom in deze editie van Eropuit een bezoek aan De Wijstgronden in Uden, die dusdanig bijzonder zijn dat het naar de titel aardkundig monument luistert, en wellicht in de toekomst zelfs een Unesco geopark wordt. Ernest de Groot, wiens achtertuin praktisch grenst aan het bijzondere gebied, leidt ons rond en legt uit wat de Wijstgronden zo bijzonder maakt.

Hoewel het weer allesbehalve uitnodigend is om een lekkere wandeling te maken trek ik op een regenachtige middag richting Uden, naar de Karperdijk om precies te zijn.
Reden voor de ongunstige omstandigheden is dat het korte tijdsbestek waarin de Wijstgronden op zijn mooist zijn het niet toeliet om te wachten op een dag met mooi weer. Vandaar dat Ernest de Groot er in deze tijd met enige regelmaat door weer en wind op uit gaat voor een van zijn vele excursies. De Groot is al meer dan vijftien jaar actief als bestuurder voor waterschap Aa en Maas, bekleedt diverse vrijwillige bestuursfuncties in Uden en woont zelf vlakbij de WIjstgronden. Tel daar 25 jaar lang ervaring als IVN natuurgids bij op en je hebt de perfecte ingrediënten voor een indrukwekkende wandeling door het unieke natuurgebied.

Bezeten van natuur
De excursie, waaraan ook twee liefhebbers met een achtergrond bij Staatsbosbeheer deelnemen, start aan de Karperdijk. Deze straat loopt dwars door de drie verschillende natuurgebieden die samen de Wijstgronden vormen.

Terwijl het met bakken uit de hemel komt lijkt de gemoedstoestand van De Groot er nauwelijks onder te lijden. “Ik kom zelfs nog een beetje water te kort”, grapt hij met het oog op zijn functie bij het waterschap.
Hoewel de hoofdattractie van de rondleiding de Wijstgronden betreft vallen we al na twintig meter met de neus in de boter. “Kijk, volop pinksterbloemen hier.”
Waar de andere deelnemers van de excursie instemmend meepraten over de vegetatie in de berm worden er ondertussen planten van dichtbij gefotografeerd door De Groot. “Even de status updaten voor www.waarneming.nl/.” Het typeert de gedrevenheid voor alles wat met natuur te maken heeft, en in het bijzonder de natuur in zijn eigen omgeving.

Hoe lager, hoe droger
Eenmaal gearriveerd in het natuurgebied is dankzij de verschillende aangelegde dammen in een sloot duidelijk hoogteverschil van de Peelrandbreuk zichtbaar. Deze breuk scheidt twee tektonische platen van elkaar, wat het verschil in hoogte verklaart. In principe is dit niet heel bijzonder, maar de invloed die dit heeft op het grondwater wel.
De Groot legt uit dat onder de breuk waterkerende leemlagen en ijzeroerbanken liggen, waardoor het hoger gelegen deel juist natter is dan het lage. “Doordat het grondwater van de hoge kant omlaag wil, maar gestremd wordt door de laag onder de breuk, kwelt het aan de hoge kant omhoog.” Zo kan het dat rondom de Peelrandbreuk mensen in het lage deel droge voeten behouden en in het hoge deel laarzen nodig hebben.
“Loop hier maar eens omhoog, je voelt aan het soppen van je voeten het verschil in hoog en laag” legt De Groot uit. Hij voegt hier aan toe dat het verschil eveneens te zien is door het verschil in vegetatie. Zo groeien op het hoge natte gedeelte andere planten dan in het lage deel van de breuklijn.

De kracht van wijst
De begroeiing in het gebied van de Wijstgronden is heel divers. Dit komt door de samenstelling van de wijst: de unieke vorm van kwellend grondwater dat omhoog komt rondom een breuklijn. Er zijn wel meer breuklijnen in Nederland, maar nergens in ons land of elders ter wereld wordt de natuur dusdanig beïnvloed door wijst als in Uden.
Naast de diversiteit van de natuur beïnvloedt het hoge ijzergehalte in het water ook de kleur van het water, dat op prachtige wijze roestig oranje kleurt. Waar de fascinatie bij de eerste slootjes al behoorlijk aanwezig is attendeert De Groot ons erop dat dit alleen maar zal toenemen.
“Zometeen kunnen we het nog veel beter zien, de oranje waterval.” Deze belofte blijkt werkelijkheid, want even verderop treffen we een van de plekken aan waar het grondwater zichtbaar uit de grond kwelt en als een watervalletje richting de sloot kabbelt.

Het zorgt voor prachtige plaatjes waarvan op de robuuste knuppelbrug nog even kan worden nagenoten, daarna is de tocht ten einde. Achteraf overheerst maar een gedachte: Waarom wist ik niet eerder van dit prachtige stukje Maashorst?

Breng een bezoek aan de wijstgronden
Ook een bezoekje brengen aan de Wijstgronden in Uden? Kijk op de website www.vvvlanderd.nl/waar-te-gaan/natuurgebieden/wijst voor meer informatie. Voor een wandelroute langs het gebied kunt u op de website www.bezoekdemaashorst.nl/ zoeken naar de Berg en Breukroute.


 

Eropuit met Siem
Siem van Merwijk neemt je mee en vertelt over zijn belevenissen in een reeks unieke verhalen. Reek, Schaijk en Zeeland hebben zoveel moois te bieden. Deze reeks is een initiatief van Platform Toerisme Landerd-Uden.

|Doorsturen

Uw reactie


Arenalokaal in beeld

Laatste nieuws



Vacatures

Specials

Ondernemend nieuws

Faillissementen

Jouw Arena

Meest gelezen

Laatste reacties