Landerd

ANALYSE: Democratie in Landerd

Door Piet Manders

In weekblad Arena van week 37 las ik dat de gemeenteraden van Landerd en Uden verder gaan praten over de vorming van een Maashorstgemeente. In beide gemeenten is men blijkbaar tot de conclusie gekomen, dat men wil bouwen aan een “volwaardige Maashorstgemeente”. Bij deze conclusie wil ik graag enkele kanttekeningen plaatsen.

Van VHL naar Maashorst Vooruit
Onlangs zei Jeroen van den Heuvel, fractievoorzitter van Maashorst Vooruit (vanaf hier aangeduid met de afkorting MV), het volgende over het doel van zijn partij: “We willen nu echt doorpakken met de Maashorstgemeente”. Zoals bekend mag worden verondersteld, maakte Jeroen als raadslid ook al deel uit van de Vereniging Herindelen Landerd. Blijkbaar heeft hij daar niet of te weinig kans gehad om door te pakken. Dan vergeet hij er echter wel bij te zeggen, dat er binnen de VHL wel degelijk doorgepakt werd. Zelf was hij een van degenen, die ervoor gezorgd heeft, dat er in 2015 een bestuurscrisis kwam, die de Landerdse burger enkele tonnen aan euro’s heeft gekost. Over doorpakken gesproken. Dat gebeurde allemaal onder leiding van Theo van Duren, de fractieleider van de VHL. Jeroen was een van zijn trouwste volgelingen, net zoals Bas Keijzer trouwens, die nu voorzitter is van de politieke partij MV. Een dergelijke voorgeschiedenis geeft wel te denken betreffende de plannen in de toekomst.

Het doet mij denken aan de jaren zestig van de vorige eeuw, toen de Politieke Actiegroep Schaijk (PAS) werd opgericht. Daar was ik ook bij betrokken. Wij jongeren (allemaal dertigers) zouden wel eens laten zien hoe het allemaal beter kon en moest onder de leuze “Openheid en Inspraak”. En wat gebeurde? Bij de eerstvolgende verkiezingen werd de PAS meteen de grootste partij, net als nu MV. Maar er is één wezenlijk verschil. De PAS streefde naar méér democratie en MV juist naar minder. De PAS bereikte inderdaad zijn doelstellingen en het heeft er alle schijn van, dat MV zijn doelstelling ook haalt. Toegegeven moet worden, dat ze zich hierbij in goed gezelschap bevinden, want niet alleen lokaal, maar ook nationaal en zelfs internationaal is deze trend zichtbaar, een trend die het best omschreven kan worden als het monddood maken van de oppositie. Denk maar eens aan de ontwikkelingen in bijvoorbeeld Turkije, Syrië, Rusland en tegenwoordig zelfs Amerika met president Trump. Natuurlijk praat je hier over een heel andere schaal, maar in wezen gebeurt in Landerd wat betreft de herindeling precies hetzelfde: de oppositie buiten spel zetten en de eigen opvatting doordrukken. Het bespottelijke is, dat ze dit dan ook nog “echte democratie” durven noemen. Het begint verdacht veel te lijken op rechts extremisme.

De verkiezingsuitslag van dit jaar
Bij de gemeenteraadsverkiezingen die dit jaar op 21 maart werden gehouden kreeg de nieuwe partij MV meteen de meeste stemmen. Het is in dit verband interessant te bekijken waar die stemmen vandaan kwamen. Zeer opvallend is dan het volgende. In Zeeland kreeg MV 1292 stemmen, in Schaijk 416 en in Reek een schamele 23, of anders gezegd: in Zeeland kreeg MV bijna drie keer zoveel stemmen als in Schaijk en Reek samen. De macht van MV is dus vooral te danken aan de kiezers uit Zeeland. In feite komt het er dus op neer, dat Zeeland zijn wil indirect kan opleggen aan Schaijk en Reek.
Opgemerkt dient ook te worden, dat DS 97 in Schaijk 1527 stemmen kreeg, aanzienlijk meer dus dan MV in Zeeland. En juist deze partij, die wél wil dat de Schaijkse en Reekse burgers zich kunnen uitspreken over aansluiting bij Oss of Uden, is buitenspel gezet.

De burgemeester
Burgemeester Bakermans heeft in de kwestie van de herindeling een zeer bedenkelijke rol gespeeld. Het is weliswaar een aimabel persoon, maar tegelijkertijd een geslepen politicus. Het is een publiek geheim dat hij een sterk voorstander is van een fusie van de hele gemeente Landerd met de gemeente Uden. Waarom deze voorkeur? Volgens hem stevenen we dan af op een “Stevige Maashorstgemeente met krachtige kernen rond een natuurparel”. Dat is niets meer of minder dan politieke prietpraat. Van onderbouwing van deze stelling is totaal geen sprake. Hoezo stevige Maashorstgemeente? Hoezo krachtige kernen? Ik verdenk de burgemeester ervan dat hij veel meer bezig is met het najagen van eigen successen dan met het belang van de Landerdse burgers. Voor zijn verdere carrière is het natuurlijk een prestatie van belang als hij kan zeggen, dat hij behalve het ziekenhuis nu ook heel de gemeente Landerd naar Uden heeft weten te halen. Daarbij komt ook nog dat er geen sprake is van kernen rond een natuurparel. Misschien bedoelt hij dat niet letterlijk, maar ik wil er toch wel even op wijzen dat het begrip “rond” hier totaal niet aan de orde is. Dat zou wél zo zijn als Bernheze mee zou doen, maar inmiddels is wel duidelijk, dat dit nooit zal gebeuren. Bovendien grenzen Volkel en Odiliapeel, beide deel uitmakend van de gemeente Uden, helemaal niet aan de Maashorst. Ik denk dat het tijd wordt, dat de burgemeester zijn topografische kennis maar eens flink aanscherpt.

Bij dit alles wil ik toch ook het volgende onder de aandacht brengen. Een burgemeester is benoemd om zaken te regelen, die door de gemeenteraad aangenomen zijn. In tegenstelling tot wat velen denken staat niet de burgemeester maar de gemeenteraad aan het hoofd van de gemeente. In de gemeente Landerd heeft burgemeester Bakermans weliswaar de zaken betreffende de herindeling in zijn portefeuille zitten, maar dat betekent niet dat hij een keuze mag maken binnen deze kwestie. Als hem dit voor de voeten wordt geworpen, dan zal hij ongetwijfeld zeggen, dat hij niets anders doet als het uitvoeren van de beslissingen die door de gemeenteraad zijn genomen. Dat klopt, dat is zijn taak. De achterliggende vraag is echter: “Hoe is die beslissing tot stand gekomen?”. Nu ga ik vermoedens uitspreken, want ik ben er zelf natuurlijk niet bij geweest. Ik ben er evenwel van overtuigd, dat die vermoedens heel dicht bij de werkelijkheid liggen, gezien de opstelling van de burgemeester in de afgelopen jaren. Ik denk dat hij in staat is geweest om bijna alle politieke partijen te overtuigen van de gedachte dat fuseren van heel Landerd met Uden de best mogelijke optie is. Bij die handelwijze is hij echter duidelijke buiten zijn boekje gegaan. Een burgemeester behoort namelijk boven de partijen te staan en hij mag zelf geen keuzes maken ik politieke kwesties.

Het is voor mij een raadsel waarom de raadsleden en de wethouders daar nooit tegen geprotesteerd hebben, voor zover ik weet tenminste. Er is in ieder geval nooit iets van naar buiten gekomen. Zaten die volksvertegenwoordigers de hele tijd te slapen of wisten ze het niet? Beide opties zijn hen zwaar aan te rekenen. Geconfronteerd met deze vermoedens zullen ze zeker ontkennen, daar zijn het politici voor.

De politieke partijen
Een tijd geleden heb ik de Landerdse politieke partijen die deel uitmaken van de coalitie of die de coalitie gedogen de volgende vraag voorgelegd:
Ervan uitgaande dat er in Schaijk en Reek mensen zijn –maar ik weet natuurlijk niet hoeveel, net zomin als jullie- die liever een fusie zien met Oss dan met Uden, vind je het dan objectief gezien eerlijk dat bij de voorlichting over de gemeentelijke herindeling een fusie met Uden bijna alle (positieve) aandacht krijgt en dat een eventuele fusie met Oss totaal buiten beeld wordt gehouden?

Ik kreeg de volgende reacties:

Maashorst Vooruit
Deze partij heeft niet gereageerd op mijn vraag. Begrijpelijk, want volgens de mensen van MV moet heel Landerd kost wat het kost naar Uden. Vreemd eigenlijk, want binnen de VHL waaruit zoals gezegd MV is voortgekomen, was men uitgesproken voorstander van de opvatting om de burgers per kern te laten beslissen over aansluiting bij Oss of bij Uden. Ook Jeroen van den Heuvel en Bas Keijzer steunden dat idee. Het lijkt er echter op dat deze opvatting nu in rook is opgegaan. MV wil hier namelijk niets meer van weten, net alsof ze zeggen willen: “Laat ons onze gang maar gaan, want wij weten wat het best hoe de toekomst van Landerd eruit moet zien”. Ik herinner me een uitspraak van MV waarbij gesteld werd, dat opsplitsen van de gemeente het domste is wat je kunt doen. Het vervelende is echter, dat ook hier niet gezegd wordt waarom men dit vindt, terwijl men zichzelf toch een transparante beweging noemt.

In hun verkiezingsbrochure schreven de MV-mensen letterlijk: “Onze inwoners staan op één en daarom vinden wij mee doen en participatie belangrijk”. Veel inwoners van Schaijk en Reek hebben echter niet het idee, dat ze bij MV op één staan, want wat betreft de herindeling wordt er echt niet naar hen geluisterd. MV bedoelt hier dus te zeggen dat men de burgers belangrijk vindt, mits ze maar doen wat wij zeggen. Dat wordt door MV aangeduid als de “Doe-democratie”.

RPP
Deze partij antwoordde bij monde van Ronald Werring met een onomwonden ja. Het was weliswaar op persoonlijke titel dat hij dit zei, maar Ronald is toch een gerenommeerd RPP-lid. Hij stond vierde op de RPP-lijst. Dat zegt toch wel iets.
Ik kan dit overigens niet zo goed rijmen met wat op de verkiezingsbrochure van de RPP stond. “Ook de burgers moeten zich kunnen uitspreken over het resultaat van de onderhandelingen met Uden. Dus u heeft altijd nog invloed en zeggenschap. Dat is ook bij wet geregeld”. Dat laatste wist ik niet, maar dat is toch mooi meegenomen.

Toen ten tijde van de gemeenteraadsverkiezingen in 2004 de RPP ondemocratisch handelen werd verweten reageerde Ronald Werring als door een wesp gestoken: “Ondemocratisch handelen? Niets is minder waar!” De burgers zouden immers na de onderhandelingen met Uden de kans krijgen om over het resultaat te stemmen. De huidige nummer 1 van de RPP heeft dit bij de laatste verkiezingen nog eens herhaald. De vraag is nu dus actueel of de RPP zijn verkiezingsbelofte nakomt.

Toch blijf ik het een ondoordachte en omslachtige handelwijze vinden. Eerst uitvoerig één optie onderzoeken, te weten de fusie met Uden, en als de bevolking dat in meerderheid niet ziet zitten, dan weer van vooraf aan beginnen met het onderzoeken van de tweede optie, een fusie met Oss. Een zeer inefficiënt systeem. Ik heb al eens eerder gezegd, het lijkt wel of ze uitgaan van de stelling “waarom zou je iets gemakkelijk doen als het moeilijk kan?” Waarom niet gewoon de voor- en nadelen van een fusie met Oss en Uden naast elkaar zetten en dan de bevolking laten beslissen? Begrijpen ze dat nu echt niet, of willen ze het niet begrijpen?

VVD
De VVD heeft mijn vraag niet beantwoord, maar dat was ook niet nodig. Het was toch al duidelijk hoe de lijsttrekker van die partij, Madeleine Hoek, over de herindeling dacht. Ze duidde opvattingen hierover die niet strookten met de hare “geneuzel”. Over respect voor andermans meningen gesproken! Nou moet ik toegeven dat ze later zei met die uitspraak iets anders te bedoelen. In Rotterdam, waar ze blijkbaar vandaan komt, bedoelt men volgens haar met geneuzel hetzelfde als met getreuzel. Ik heb dat eens gecontroleerd bij enkele mensen die ik in Rotterdam ken, maar die kenden het verschil tussen die twee begrippen wel degelijk. Je mag trouwens van iemand met een wetenschappelijke achtergrond toch wel verwachten, dat ze op de hoogte is van de betekenis van bepaalde begrippen, anders moet ze die niet gebruiken.

De verkiezingskrant van dit jaar heeft voor wat de VVD betreft mij de ogen geopend. Daar staan namelijk de vijf pijlers van het liberalisme genoemd. Dat zijn Vrijheid, Verantwoordelijkheid, Verdraagzaamheid, Sociale Rechtvaardigheid en Gelijkwaardigheid. Laat mij nou altijd gedacht hebben, dat verdraagzaamheid (denk aan geneuzel!), maar vooral sociale rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid uitgangspunten zijn van linkse partijen en niet van rechtse zoals de VVD. Daar wilde ik toch wel eens duidelijkheid over krijgen. Dus heb ik dat probleem voorgelegd aan mevrouw Hoek, maar ze heeft er geen antwoord op gegeven. Misschien dat ze dat alsnog wil doen.

Ik vraag me af of ze wel nagedacht heeft over de uitspraken die ze doe, of zegt ze maar wat? Dit laatste is iets wat bij politici overigens wel meer voorkomt, namelijk veel praten en toch niets zeggen.

CDA
Ik kan me niet herinneren dat deze partij een antwoord heeft gegeven op mijn vraag. Ik denk van niet. Dat is ook niet zo verwonderlijk, want bekend is, dat er binnen deze partij verschillend gedacht wordt of werd over de fusie met Uden en daarbij vooral over een eventuele volksraadpleging. Omdat deze partij geen deel uitmaakt van de coalitie zou je kunnen verwachten dat uit deze hoek meer kritische geluiden geuit worden over de het collegebeleid, maar dat gebeurt slechts sporadisch.

Het CDA is een partij die een positie heeft midden in het politieke spectrum. Je kunt er zo’n beetje alle kanten mee op. Landelijk gezien is het CDA echter al lang geen partij van het midden meer, maar het is veel meer een verlengstuk van de VVD geworden. Als deze christelijke partij zijn inspiratie uit de bijbel haalt, dan zou het veel logischer zijn, dat er een veel linksere koers gevaren werd. Dat is echter geenszins het geval.

Ik heb enkele jaren geleden het lokale CDA de vraag voorgelegd wat er zo christelijk is aan die partij. Daar konden ze geen antwoord op geven. Ik denk dat men gekozen heeft voor de naam CDA om mee te kunnen liften met de landelijke successen van die partij. Volgens mij zijn er nog veel en vooral oudere kiezers die op deze partij gestemd hebben omdat dit traditie was vanuit de heersende geloofsovertuiging. Er zijn bij mijn weten geen gegevens hierover beschikbaar, maar ik durf bijna met zekerheid te beweren, dat de gemiddelde leeftijd van de CDA-stemmer aanzienlijk hoger ligt, dan die bij de andere partijen, ook in Landerd. Berusting is een eigenschap die je bij deze partij veel tegen zult komen. Zou dat ook het geval kunnen zijn bij hun vertegenwoordigers? Neen zullen die zeker zeggen. Laat de heren Reitsma en Jonkergouw dan maar eens duidelijker zeggen hoe ze over de huidige procedure denken met betrekking tot de herindeling.

Progressief Landerd
Deze partij gaf via de lijsttrekker Moritz Böhmer een eerlijk en niet mis te verstaan antwoord: nee.
PL vond het dus niet eerlijk dat bij de herindeling Uden als het ware voorgetrokken werd vergeleken met Oss. Ik kreeg echter meteen een tegenvraag: “Vind je het eerlijk dat inwoners in de komende raadpleging gedwongen worden om een keuze te maken terwijl ze daar te weinig informatie over hebben?” Wat een naïviteit! Natuurlijk vind ik dat niet eerlijk, maar wie is verantwoordelijk voor het gebrek aan informatie? Precies, dat zijn de politieke partijen, dus ook PL en dus ook Böhmer zelf. En dan schrijft hij ook nog, dat ik vooraf mensen een keuze wil laten maken zonder ze over de consequenties te informeren. Wat wil hij dan, dat ik die informatie ga geven? Ik zie dat niet als mijn taak. Ik ben een gewone burger en hij is politicus, dus het is niet mijn, maar zijn taak. Zou hij dat echt niet in de gaten hebben? Verder schrijft hij dat hij de consequenties op een rij wil zetten en dan voor wil leggen aan de mensen zodat ze op inhoud een keuze kunnen maken. Even verder zegt hij letterlijk: “Ik zorg ervoor dat mensen kunnen vergelijken en jij niet. Het is niet anders.” Zo’n uitspraak houd je toch niet voor mogelijk, het is een volstrekte verdraaiing van de feiten. Als hij vindt dat mensen kunnen vergelijken, waar is dan zijn rijtje met de voordelen van een fusie met Oss te vinden? Want naast de voordelen van een fusie met Uden zijn er wel degelijk ook voordelen van een fusie met Oss, maar daar zwijgt PL angstvallig over. Zeg toch gewoon eerlijk, dat je hoe dan ook voor een fusie met Uden bent en dat je hierbij het liefst de bevolking niet laat meespreken.

Ik heb hier al eens eerder over geschreven en toen haalde Mathieu de Klein, ook een gerenommeerd lid van PL, mijn voorzitterschap van de SVVS erbij om zijn gelijk te halen. Niet erg netjes en van een bedenkelijk niveau. (Even tussendoor. Beste Mathieu, lig je nog steeds naast je stoel of ben je er intussen weer opgeklommen? Wat mijzelf betreft, ik heb nooit op een voetstuk gestaan en kon er dus ook onmogelijk afvallen). Bij PL is men blijkbaar vergeten, dat men bij de verkiezingen van 2014 tegen herindeling was, net als een aantal andere partijen trouwens. Ik maakte toen deel uit van VHL, die als belangrijkste punt juist de herindeling van de gemeente Landerd op zijn programma had staan. Dat heb ik geweten. Hoe kon ik zoiets doen? Dat hadden ze van mij niet verwacht. En wat zie je nu, vier jaar later? Nu zijn alle partijen vóór herindeling. Zo gruwelijk mis had ik het toch niet. Maar ja, daar hoor je niemand meer over, want dan moeten ze hun eigen ongelijk erkennen en dat is iets wat politici nooit zullen doen. Voorbeelden te over.

Ik zou ook wel eens willen weten wat er zo progressief is aan PL. Men zegt desgevraagd, dat men veel dichter bij de burger staat dan andere partijen. Dat blijkt dan toch echt niet bij hun opstelling met betrekking tot de herindeling. Bij andere thema’s misschien wel, dat weet ik niet, maar daar gaat deze discussie niet over.

Conclusie
De hamvraag bij de problematiek van de herindeling luidt: “Hoe is het toch zover gekomen, dat de meerderheid van de gemeenteraad voor aansluiting van heel Landerd bij Uden is?” Ik kan me niet aan de indruk onttrekken, dat met name de burgemeester hierbij een doorslaggevende rol heeft gespeeld. En dan te bedenken, zoals ik al eerder zei, dat hij hiermee zijn bevoegdheid ver te buiten ging. Hij is blijkbaar in staat geweest om bijna alle raadsleden en ook de wethouders te laten geloven in het sprookje over de te vormen Maashorstgemeente. Het “sprookje van Bakermans” werd (waarschijnlijk) kritiekloos door die raadsleden omarmd. Hij wil niets liever dan de fusie er zo snel mogelijk doorheen jagen, zodat de inwoners van zijn gemeente voor een voldongen feit komen te staan. Een weg terug is er dan niet meer.

Een opvallend kenmerk van de huidige gemeenteraad is, dat er geen enkele autochtone Schaijkenaar in zit. Misschien Charlotte Henst, maar die lijkt me nog te jong om te weten wat er leeft onder de (oudere) dorpsgenoten. Verder komen Arie de Kleijn en Nol de Jong nog het dichtst in de buurt van die autochtone Schaijkenaar,, maar zij maken nou net deel uit van DS ’97, de partij die in de oppositie zit. In feite wordt de toekomst van Schaijk bepaald door mensen die weinig of niets afweten van wat er in Schaijk leefde en leeft, mensen “van buiten” dus.

Hoe zal het nu verder gaan? Dat er nog een referendum komt is niet waarschijnlijk, ook al hebben sommige coalitiepartijen dat in hun verkiezingsprogramma staan. Wat ik zeker weet is dat er geen eerlijk referendum komt, een referendum dus waarbij de voor- en nadelen van een fusie met Oss en die met Uden naast elkaar worden gezet, zodat de burgers van Reek en Schaijk een doordachte en verantwoorde keuze kunnen maken.

Wat betreft de eventuele aansluiting bij Oss wil ik toch ook een kanttekening maken. Burgemeester Wobine Buijs kan er dan wel zeer geliefd zijn, maar zeer onlangs zei ze ronduit “We vinden echt dat Schaijk en Reek bij Oss horen”. Wie bedoelt ze met we? Ook zij gaat daar helemaal niet over. Het zijn de mensen in Schaijk en Reek, die dat moeten kunnen bepalen en niemand anders. Voor hoe dom houden die burgemeesters, wethouders en raadsleden de Schaijkse en Reekse mensen eigenlijk? Denken ze echt dat die niet in staat zijn om zelf een bewuste keuze te maken? Het lijkt er wel op.

Al met al is hier sprake van een beschamende vertoning. Een gemeentebestuur onwaardig. Niet echt iets om trots op te zijn, maar wij, burgers van Landerd zullen het ermee moeten doen.

Dit verhaal is gebaseerd op feiten. Als het anders is, dan heb ik dat erbij gezegd. Maar ook feiten kunnen door politici worden tegengesproken. Ook hier voorbeelden te over. Eigenlijk interesseert het me niet hoe men over dit verhaal denkt. Waar het mij uiteindelijk alleen maar om gaat is het antwoord op de vraag: “Krijgen de Landerdse burgers, met name die uit Schaijk en Reek, nog de kans om via een eerlijke volksraadpleging hun eigen toekomst te bepalen, of worden we met z’n allen gedwongen om te gaan geloven in het sprookje van Bakermans?”

Piet Manders, Schaijk
 

|Doorsturen

Jan Schuts

2018-10-14 19:21:20

Ha  Piet en ook de reactie van Huub.

Allereerst begin te zeggen : l`histoire se répèt,  maar ja niet iededereen begrijpt deze niet Schaijke woorden....

Mooi Piet hoe jij deze zaken op 'n rijtje zet. Ben het zeer zeker met je eens. VHL heeft iets in gang gezet en na de mislukking daarvan gaat MV met de gewonnen zetels een andere richting uit..Ja Politiek en persoonlijke belangen lijken te gaan winnen van meningen die zij uit de weg schuiven. Kortom ik blijf gewoon Schaijkenaar...waar het ook heen gaat. Dat Blijft en ik woon in 'n verrekt mooi Dorp. Succes en groeten,  Jan Schuts

Carel

2018-10-15 15:20:37

Waar blijft het commentaar van het pro gemeente Uden kampje?....sorry, ik bedoel pro Maashorst. Jullie moet nu wel met iets goeds komen want in schaijk groeit de weerstand tegen deze fusiewaanzin en de weerzin tegen de arrogantie van dit bestuurlijke allesbeterweters

Nico

2018-10-17 17:42:34

Het gaat er alleen om, waar Landerd de toekomst mee in wil en niet om de beste kapiteins die precies schijnen te weten hoeveel de weerstand groeit. Hij is groot en de anderen zijn een klein kampje. Verder bepaald B&W en gemeenteraad waar de beste toekomst mogelijkheden liggen. En ze bestuurlijke betweters noemen geeft alleen maar aan dat hij geen idee heeft hoe de democratie werkt.

Uw reactie


Arenalokaal in beeld

Laatste nieuws

112-meldingen


Vacatures

Specials

Ondernemend nieuws

Faillissementen

Jouw Arena

Meest gelezen

Laatste reacties