Grave

Casemanagers Mirjam Peters en Maaike Vervaart rotsen in de branding bij dementie

'Schaam je niet voor dementie'

Door Jaap Schouten

GRAVE - Je vergeet namen en afspraken, valt om niets uit naar je partner, verwart links en rechts of weet niet meer waarom je op weg was naar de keuken. Ineens is daar het besef: er is iets mis. Dan kan er sprake zijn van dementie. Het leven van mensen met dementie verandert ingrijpend en dat geldt zeker ook voor hun naasten. Angst, schaamte en onzekerheid strijden om voorrang en in die wervelwind van emoties is er één baken van rust en rede: de casemanager van de thuiszorg. (foto: Jaap Schouten)

Links casemanager Maaike Vervaart van Brabantzorg en rechts casemanager Mirjam Peters van Buurtzorg.

Kort door de bocht: de casemanager zorgt voor de fundamenten van een zelfstandig leven van mensen met dementie die thuis wonen. Tot opname in een instelling, speelt de casemanager een cruciale rol als onafhankelijke en vaste begeleider, is een aanspreekpunt voor patiënt en mantelzorger (partner, familie), die adviseert, meedenkt, regelt, coördineert en tussendoor ook nog duizendenéén vragen beantwoordt en duizendentwee problemen oplost. In de wereld van dementie is de casemanager de spin in het zorgweb. De gemeente Grave telt er vier, allemaal vrouwen en werkzaam bij de thuiszorginstellingen Brabant Zorg, Pantein en Buurtzorg. Dagelijks zijn zij onderweg naar tientallen cliënten in Grave, Escharen, Gassel en Velp. In de gemeente leven volgens de laatste tellingen ruim 250 mensen met dementie. Dat aantal neemt snel toe, net als in de rest van ons land. “Eén op de vijf mensen krijgt dementie”, zegt casemanager Mirjam Peters (54) van Buurtzorg: “Nog iets nauwkeuriger: één op de drie vrouwen en één op de zeven mannen. Naar schatting zijn er in 2050 530 mensen met dementie in de gemeente Grave. Daaronder valt ook een steeds groter wordende groep jongeren. ( 40-65 jaar).“

Voelt als verraad
Werd dementie vroeger uit onbekendheid en schaamte vaak weggemoffeld als vergeetachtigheid, tegenwoordig is de hersenaandoening (die de hersencellen aantast) allang geen maatschappelijk taboe meer. Maar herkennen is wat anders dan erkennen. En er mee om kunnen gaan. Bij patiënten en hun partners/familie is er eerst bijna altijd de ontkenningsfase, weet Maaike Vervaart (51). Zij is zo’n 12 jaar casemanager bij Brabantzorg in deze regio (Ook Schaijk en Reek). Mirjam is lid van de Werkgroep Dementievriendelijke Gemeente Grave, die meer bekendheid over dementie wil en trainingen geeft hoe met dementie om te gaan. Maaike: “De familie vindt het bijvoorbeeld vaak moeilijk om hun vader, moeder of partner naar de dagbesteding te laten gaan. Toch is dit vaak een van de oplossingen om mensen zo lang mogelijk thuis te kunnen laten wonen. Zij moeten vaak wel een drempel over. De casemanager helpt bij dat proces en geeft ook tips hoe om te gaan met dementie. Er zijn verschillende vormen van dementie, de meest voorkomende is Alzheimer. Dan nog kan de één er beter mee omgaan dan de ander. Je ziet ook vaak familieleden of vrienden onderweg afhaken. Zij voelen zich onmachtig, weten niet te reageren op de situatie of durven niet meer te komen. Zij vallen af. Dat is heel pijnlijk voor de mantelzorger.”

Schrijnend
Dementie heeft meestal een lange, geleidelijke aanloop, die wel acht tot tien jaar kan duren. Intussen wordt het probleem vaak krampachtig buiten de deur gehouden, door patiënt én partner: ‘Nee hoor, niets aan de hand, ik merk niets aan hem.’ Begrijpelijk, maar verstoppen helpt niet. Integendeel. Dementie legt een zware druk op relaties en zorgt voor grote risico’s in en om huis. “Schaam je niet voor dementie, meldt je bij een huisarts, die kan je eventueel doorsturen naar een geriater. De arts of geriater verwijst je naar een casemanager en je mag zelf kiezen welke thuiszorginstelling hier zijn geen kosten aan verbonden. Zij kunnen de coördinatie doen en gesprekken voeren. Als het nodig is leggen zij contacten met de instanties voor het regelen van huishoudelijke hulp, zodat degene met dementie zo lang mogelijk zelfstandig kan blijven wonen. Ze zijn het aanspreekpunt voor de mantelzorger en zorgen voor individuele begeleiding thuis en bijvoorbeeld dagbesteding. Tot het thuis niet meer gaat. Soms duurt het contact met de cliënt wel acht jaar, soms maar een paar maanden.” Vaak volgt dan een opname in een instelling. Zowel Mirjam als Maaike lopen bij de keuze voor een verzorgingshuis of verpleeghuis regelmatig aan tegen de gevolgen van de jarenlange overheidsbezuinigingen. Maaike: “Bij populaire verzorgingshuizen als bijvoorbeeld Catharinahof of het Stoofhuis in Grave bestaan lange wachtlijsten. Soms zijn er wel bedden, maar geen personeel. Het komt voor dat er geen plek is in de regio en dat we mensen moeten verwijzen naar buiten de Regio. Dat is frustrerend, schrijnend. We kunnen dan als zorgaanbieder niet bieden wat we zouden willen en dat is heel vervelend”

Vertrouwensband
Onpeilbaar verdriet aan het einde van een mensenleven: de casemanager, toch de rots in de branding, kan soms niet anders dan meekijken. En mee beleven. “Ieder gezinssysteem is anders. Ik ben er voor de patiënt, maar krijg ook veel met zijn relaties te maken. Zijn of haar partner, familie. Dat zijn vaak moeilijke omstandigheden, die ook nog snel wisselen. Het is belangrijk dat je de situatie kunt doorgronden, dat je de vraag achter de vraag leert zien. Begrijpen wat er werkelijk aan de hand is. De vertrouwensband die je opbouwt, is dan heel belangrijk.” “Het is toch een rouwproces dat je begeleidt. Steeds valt er een stukje weg en dat komt niet meer terug. De rollen tussen patiënten en hun mantelzorgers veranderen, er is soms sprake van angst en onmacht. Je begeleidt mensen in een moeilijke levensfase, probeert hun leven zo aangenaam mogelijk te maken waarbij zeker ook ruimte is voor een lach, want ondanks dementie is er vaak ook nog kwaliteit van leven. Het geeft rust als je weet hoe met dementie om te gaan en vaak is er ook plaats voor genieten van de kleine dagelijkse dingen. Het doel blijft de mens met dementie zo lang mogelijk thuis te laten wonen.

Omroep Land van Cuijk besteedt op 21 juni aandacht aan dementie. De uitzending duurt van 19.30 tot 20.30 uur. Voor meer informatie over hulp bij dementie, mantelzorg en de werkgroep Dementievriendelijke Gemeente Grave stuur een email naar dementievriendelijkgrave@gmail.com. Op www.dementie.nl staan allerlei tips en verhalen over omgaan met dementie.

|Doorsturen

Arenalokaal in beeld

Laatste nieuws



Vacatures

Specials

Ondernemend nieuws

Faillissementen

Jouw Arena

Meest gelezen

Laatste reacties