Grave

Heleen Litmaath, Granaatappel Ritueelbegeleiding Grave

'Muziek, symboliek, woord en beeld maken de cirkel rond'

Door Freddy Klooté

GRAVE - “Ritueelbegeleiding is begeleiding bij het afscheidsritueel, een uitvaart dus. Nog niet zo lang geleden was dit het terrein van de pastoor en de dominee. Tegenwoordig geven we vaak zelf vorm aan belangrijke levensmomenten. Zo ook aan het afscheid van iemand die overleden is”. De Graafse Heleen Litmaath (foto) vond er, na jaren van omzwervingen door aan taal en creativiteit gerelateerde beroepen, haar levensdoel in: “Ik breng tijdens een afscheid levensverhalen naar voren”.

“Ik ben in 1970 in Nijmegen geboren. Na de basisschool en het VWO heb ik Franse taal en letterkunde gestudeerd aan de Radboud Universiteit. Daarna heb ik ook nog de Pabo gedaan. Plus communicatiewetenschappen en tenslotte ook nog Ritueel Begeleider. Na de studies ben ik begonnen bij een cursuscentrum spiritualiteit. Vervolgens stapte ik over naar het basisonderwijs. Maar dat was echt niets voor mij. Als ik intensief met een kind bezig was, moesten die andere kinderen ook aan het werk worden gezet. Dat kon ik niet”. Heleen vindt eerlijkheid een belangrijke eigenschap. “Geen wonder dat ik naar de communicatie in het bedrijfsleven ben overgestapt. Eerst aan de opdrachtgeverskant bij de totstandkoming van een nieuw stadsdeel. Later aan de opdrachtnemerskant bij projecten van Rijkswaterstaat. In 2014 zorgde de crisis voor de keuze om een eigen bedrijfje op te richten. “Studio Granaatappel”. Ik zag in een supermarkt granaatappels liggen en vond die zo mooi en verleidelijk. Ook communicatie mag je mooi maken. In religies staat die vrucht voor onsterfelijkheid, verleiding en gezondheid”.

Ritueelbegeleiding
“Ik word opgebeld door een uitvaartondernemer, met de vraag of ik een familie waar een sterfgeval is, kan begeleiden. De ondernemer gaat naar de familie toe. Hij zorgt voor de gehele logistiek. Ik zorg voor de inhoud van de uitvaartdienst. Bij de familie gekomen is het vooral luisteren. Drie tot vier uur naar de familieleden luisteren. Ondertussen schrijf ik mee in mijn notitieboekje. Langzaam komt er vorm in de gesprekken. Dan is het moment daar om vragen te stellen. De familie aan mij en omgekeerd. Er wordt een voorlopige opzet gemaakt. Een leven gaat aan je voorbij. In die uren ga ik de overledene kennen. En dat voelt ook zo. Je krijgt een beeld van hoe iemand was. Ik ben er voorstander van dat niet alleen “de goede dingen” verteld worden. Wat was zijn/haar hele levensweg? Wat waren mislukkingen, teleurstellingen? De waarheid. Natuurlijk gaat niemands leven alleen over rozen. Ik maak het hele schilderij, met ook de donkere tinten. Ook de minder leuke kanten mogen er wat mij betreft in. En ik vertel er ook bij dat de familie eerst alles mag lezen. Wat de familie schrapt wordt door mij niet voorgelezen”.

Heleen is er vanaf het eerste moment bij de familie tot en met de uitvaartdienst intensief mee bezig: “De foto’s en de muziek moeten als eerste klaar zijn voor het crematorium. Daarna volgt de tekst en/of het gedicht voor het gedachtenisprentje dat naar de drukkerij moet. Voor de dienst zelf moet ik aan de slag met het welkomstwoord, de eventuele intenties bij een kaarsenritueel en het levensverhaal. In het slotwoord wil ik de mensen graag nog iets meegeven. Muziek, symboliek, woord en beeld maken de cirkel rond.

We ontkomen niet aan een terugblik in de coronatijd: “Naar de familie toe gaan was het eerste probleem. Verder was het heel druk en kon je niet op alle aanvragen ingaan. Ik wil me op één familie concentreren. Die hebben recht op alle aandacht. Op al mijn concentratie. De diensten in een kleine kring waren heel intiem. Het was eigenlijk niet zo heel erg dat het crematorium niet vol zat. Wat wel naar was, was het feit dat de koffiekamer niet open was en iedereen meteen in de auto moest stappen en naar huis moest. We hebben daar best nog creatieve oplossingen op gevonden. Een overleden man ging vroeger altijd om worstenbroodjes bij een super. Na de dienst werden de worstenbroodjes aan iedereen uitgedeeld en stond men in een kring bij elkaar”.
“Een mooi beroep”, vindt Heleen: “We zijn een soort pastoor 2.0. Met inhoud, diepgang, waarachtigheid en de verbinding tastbaar maken tussen de aanwezigen onderling en tussen de overledene en de aanwezigen middels rituelen en symbolen”.

Op donderdagavond 16 juli draagt Heleen Litmaath bij aan een Zomeravond Natuurlijk Afscheid op natuurbegraafplaats Maashorst in Schaijk. De gasten kunnen vier rituelen bij afscheid meemaken: “Ik verzorg een levenseinderitueel rondom verzoening en vergeving. Bewust afscheid nemen is een proces van overgave en daarin spelen deze elementen een belangrijke rol”.
Die avond begint met koffie/thee om 18.45 uur. De toegang is gratis, aanmelden verplicht.

|Doorsturen

Uw reactie


Arenalokaal in beeld

Laatste nieuws



Vacatures

Specials

Ondernemend nieuws

Faillissementen

Jouw Arena

Meest gelezen

Laatste reacties