Grave

INGEZONDEN: Laat de gemeente Land van Cuijk een kans voorbijgaan?

Door Leo de Vreede

Het is duidelijk dat bestuurlijk Nederland in een impasse verkeert. Besturen op alle niveaus hebben geen vertrouwen meer van hun inwoners en omgekeerd. Ze zijn uit elkaar gegroeid en in plaats van één zijn het twee werelden geworden. Daar moet iets aan gebeuren, maar wat? Het samenvoegen van vijf gemeenten in het Land van Cuijk is dan een mooie gelegenheid om samen, bestuur en inwoners, te werken aan een nieuwe bestuurscultuur die aansluit op de huidige samenleving. Op 1 januari 2022 start de nieuwe gemeente en dat is al snel. Je zou dus allerlei activiteiten verwachten, en dan zeer zeker in Grave dat pas na 17 maart meedoet. In de vier andere gemeenten heeft men niet stil gezeten, maar dat is allemaal in de beslotenheid van de gemeenteraden en hun directe omgeving gebeurd. De gewone burgers weten weinig meer dan dat zij op 24 november naar de stembus kunnen om de nieuwe gemeenteraad te kiezen. Van een wezenlijke poging iets wezenlijks aan de relatie bestuur-bestuurden te doen heb ik nog weinig gezien. Er is weliswaar een project kernendemocratie, maar dat heeft zo te zien nog niets opgeleverd dat we niet al wisten. In Grave is er pas sprake van actie in november. Dat betekent dat er geen invloed zal zijn op de verkiezingsprogramma’s en dan wordt het knap lastig nog invloed te hebben op een bestuursprogramma.

Waarom loopt het zo stroef?
Mensen in deze tijd zijn heel anders dan vorige generaties. Globalisering en individualisering zijn belangrijke kenmerken van de veranderingen. Globalisering betekent dat een groter deel van ons leven zich buiten onze woonplaats afspeelt en dat wij veel meer dan vroeger betrokken worden bij hetgeen zich wat verder weg afspeelt.
Individualisering is voor een deel een reactie op de globalisering. We kunnen toch niet voor de hele wereld zorgen? Maar ook ons eigen leven is zo complex geworden dat we daar onze handen aan vol hebben.
Een gevolg van deze ontwikkelingen is ook dat we niet meer bij voorbaat vertrouwen dat bestuurders ons belang voor ogen hebben, maar ook dat bestuurders er niet bij voorbaat op vertrouwen dat wij inwoners bestuursbesluiten zullen accepteren en naleven. Wederzijds wantrouwen dus. En dat proces is aan het escaleren. De media hebben er veel werk aan.

Wat daaraan doen?
Cultuurveranderingen verlopen altijd moeizaam. Heropvoeden is een beladen begrip, maar daar komt het wel op neer. Maar je moet ergens beginnen en dan sluit openheid goed aan op hetgeen we in deze tijd van elkaar willen. Als we vroeger iets kochten waren we tevreden als de aankoop deed waarvoor we het hadden gekocht. Tegenwoordig willen we ook weten waar de onderdelen vandaan komen en of degenen die er aan hebben gewerkt wel netjes behandeld worden (natuurlijk is dat een goede ontwikkeling). In de keuken kijken was vroeger onbehoorlijk. Restaurants maken daar tegenwoordig reclame mee.
Het is daarbij niet zo dat de klanten de keuken zijn binnengedrongen. Nee, de restaurants hebben ingespeeld op de behoefte bij hun klanten en dus de keuken naar de eetzaal gebracht. Zo zou ook het bestuur en ambtelijk apparaat van de nieuwe gemeente zich moeten opstellen. En daarbij nog iets verder gaan want er gebeurt bij een gemeentebestuur heel veel waarvan burgers ook verstand hebben en die burgers zijn ook nu best bereid hun kennis en ervaring in te brengen. Maar dan niet als mosterd na de maaltijd.

Kan dat lukken in Het Land van Cuijk?
In een nieuwe situatie hoef je geen oude gebruiken af te leren en dat zou het makkelijk moeten maken. Maar tot nu toe zie ik nog veel oude gebruiken. Om te beginnen dat de hele ontwikkeling zich in het duister afspeelt.
In de kernendemocratie krijgen wijk- en dorpsraden een belangrijke rol toebedeeld. Willen ze die wel vervullen? Wat ik er zelf van zie is dat die raden vooral bezig willen zijn met de interne samenhang in hun wijk en dorp en daar ook genoeg aan hebben. Het gemeentebestuur is dan in gunstige gevallen een hulp, maar vaak ook een hindernis. Van een partnerschap kan nog niet worden gesproken. De gang van zaken bij het zoeken naar een ontmoetingsruimte in een wijk van Grave is daar een treffend voorbeeld van.
Burgers hebben geen vertrouwen in het bestuur, maar het omgekeerde is ook duidelijk zichtbaar. In de voorbereidingsbijeenkomsten over de verkiezingen werd veel aandacht geschonken aan veiligheid en integriteit; hoe houd je deugnieten buiten het gemeentebestuur. Terecht, maar beter zou het zijn als er aandacht zou worden besteed aan de vraag hoe je nuttige mensen binnen het gemeentebestuur haalt.
Ook is het voor bouwteams blijkbaar aan te bevelen “beroepskankeraars buiten de deur te houden” Natuurlijk verstoren die de rust in een groep. En een groep wil zich graag tegen onrust beschermen. Die groepsdeformatie zie ik in bestuurlijk Nederland wel toenemen. Bedenk dat dwarsliggers de trein op de rails houden.
Negeren als antwoord op lastige mails en brieven is ontwijken van de discussie en dat kunnen gekozen bestuurders zich niet veroorloven.
Op 29 juli stuurde ik aan alle raadsleden van de gemeente Grave een mail met een inhoud die vergelijkbaar is met dit verhaal. De uiteindelijke boodschap was:

Daarom doe ik bij deze een dringende oproep aan u te zorgen voor een actievere aanpak in Grave van de overgang naar de gemeente Land van Cuijk.

Zoals ik op basis van de vaste gewoonte van de Graafse gemeenteraadsleden kon verwachten moet de eerste reactie nog binnenkomen.

Slot
De stoelendans om het beperkte aantal zetels is begonnen. Meer zetels betekent meer macht en daar is de aandacht nu op gericht. Ik vrees dus dat de vraag die ik in de titel stelde met “JA” zal moeten worden beantwoord. De gesloten bestuurscultuur zal niet veranderen. De zetels zullen voornamelijk onder de zittende bestuurders worden verdeeld. Gelukkig hoef ik me bij het maken van een keuze voor 24 november niet tot de Graafse kandidaten te beperken.

En toch blijft er hoop zolang er leven is.

Leo de Vreede

|Doorsturen

Uw reactie


Arenalokaal in beeld

Laatste nieuws



Vacatures

Specials

Ondernemend nieuws

Faillissementen

Jouw Arena

Meest gelezen

Laatste reacties