Overgewicht is een hoger lichaamsgewicht dan op grond van de lichaamslengte gezond kan worden genoemd. Overgewicht is vrijwel altijd het gevolg van een meestal geleidelijke toename van de hoeveelheid vetweefsel. Dit komt omdat de opslagcapaciteit voor suikers (koolhydraten) en eiwitten (proteïnen) beperkt is, maar die voor vetten (triglyceriden) vrijwel onbeperkt is.
Licht tot matig overgewicht
- BMI-index : groter dan 27; bijv. een vrouw van 1.80 m die meer dan 87.8 kg weegt of een man van 1.90 m die meer dan 97,5 kg weegt.
- Taille-omtrek : groter dan 80 cm, maar kleiner dan 87 cm (bij vrouwen) of groter dan 94 cm, maar kleiner dan 101 cm (bij mannen).
In Nederland heeft ruim 40% van alle mannen en een kleine 30% van alle vrouwen licht tot matig overgewicht. De kans op hart- en vaatziekten is bij licht overgewicht 1,5 tot 2 keer groter dan bij normaal gewicht.
Ernstig overgewicht (obesitas)- BMI-index : groter dan 30; bijv. een vrouw van 1,80 m die meer dan 97 kg weegt of een man van 1.90 m die meer dan 108 kg weegt.
Het risico op aandoeningen is dan zo groot dat afvallen dringend geboden is.
- Taille-omtrek : groter dan 88 cm (bij vrouwen) of groter dan 101 cm (bij mannen). De meting van de taille geeft een goede indruk of men tot het appel- of peertype behoort. In Nederland heeft 4-10% van de bevolking ernstig overgewicht. De kans op hart- en vaatziekten is bij ernstig overgewicht 2,5 tot 4 keer groter dan normaal.
Symptomen van overgewicht
Mogelijke symptomen van overgewicht zijn:
- Verminderde lichamelijke conditie
- Cosmetisch-esthetische bezwaren
- Hart- en vaatziekten (cardio-vasculaire aandoeningen), waaronder bloeddrukverhoging (hypertensie) en aderverkalking (atherosclerose)
- Stofwisselingstoornissen (metaboolsyndroom)
- Suikerziekte (type 2)
- Galblaasaandoeningen
- Gewrichtsontsteking (artritis)
- Trombose (door verhoogde stollingsneiging)
- Cholesterolafwijkingen (dyslipidemie)
- Psychische klachten
- Geringere levensverwachting
Let op: de wijze van vetverdeling over het lichaam speelt hierbij een grote rol. In het algemeen geldt:
- Hoe groter de taille, des te groter de risico's.
- Het appeltype ('dikke buik', ook wel intra-abdominale obesitas genoemd) loopt een groter risico dan het peertype (dikke billen).
Behandeling van overgewicht
Beschikbare behandelingen van overgewicht zijn:
- Aanpassing van het snoep-/eet-/drinkgedrag
- Caloriearm (hypocalorisch) dieet (onder andere minder suiker en koolhydraten, maar meer enkelvoudig onverzadigd vet!)
- Dieet onder leiding van een diëtist(e)
- Meer lichaamsbeweging
- Medicijnen: Xenical
- Wegzuigen van vetweefsel (liposuctie)
- Chirurgische verwijdering van vetweefsel of het plaatsen van een maagbandje.
Let op:
- Afvallen is vooral belangrijk bij mensen met overgewicht in en rond de buik (het zgn. 'appel-type', ook intra-abdominale obesitas genoemd) en bij risicopatiënten.
- Het is van groot belang het streefgewicht niet te laag te stellen en ruim de tijd te nemen om af te vallen. Een gewichtsafname van 10-15% vermindert de risico's al aanzienlijk. Het is ook beter om een bepaald gewichtsverlies te handhaven dan steeds meer af te willen afvallen.
Oorzaken en risico-factoren
Mogelijke oorzaken van overgewicht zijn onder meer:
- Erfelijk factoren (genetische aanleg): een laag rustmetabolisme speelt naar schatting in 70% van de gevallen een overwegende rol.
- Persoonlijke factoren ('karakter') en sociale factoren : snoepzucht, veel en vet eten, weinig beweging, overmatig alcoholgebruik, etc. spelen naar schatting in 30% van de gevallen een overwegende rol
- Psychische factoren
Mogelijke risicofactoren voor overgewicht zijn onder andere het overmatig gebruik van calorierijke tussendoortjes (repen, borrelhapjes en andere hartigheden), ruim tot overmatig alcoholgebruik, stoppen met roken, meerdere zwangerschappen, bepaalde medicijnen (onder meer de anticonceptiepil, bepaalde antidepressiva, antipsychotica, anti-epileptica en lithium).
Fijne feestdagen en een goed 2012, en bedenk dat de kilo's die er nu niet bijkomen er later niet vanaf hoeven!
Willemien Rensink, apotheker
0 Reacties