Elk jaar dienen duizenden vluchtelingen een asielverzoek in bij een Europees land. In Nederland vroegen in 2010 13.330 personen asiel aan. Maar hoeveel mogen er blijven? En hoe vergaat het deze vluchtelingen tijdens hun asielprocedure in Nederland? In de Arena van deze en volgende week het relaas van een Afghaans gezin dat al ruim tien jaar in Nederland verblijft, maar nog steeds geen uitsluitsel heeft over de status van een van de gezinsleden.
Deel 1
Sabil en Fatima wonen in een buitenwijk van Kaboel, de hoofdstad van Afghanistan. Sabil runt met een vriend een kleine supermarkt en Fatima werkt als kleuterleidster wanneer voor hen de problemen beginnen. “Voordat mijn man een winkel had, werkte hij onder het communistische regime in de jaren tachtig, als officier in de technische dienst bij de Afghaanse Staatsveiligheidsdienst, de KhAD. Toen het communistische regime ten onder ging en de Taliban de macht in het land overnam in de jaren negentig, werd het leven in Afghanistan voor iedereen heel zwaar. Jongens en meisjes mochten niet meer naar school. En vrouwen al helemaal niet. Ze mochten niet eens meer naar buiten zonder begeleiding van hun man. We droegen chadors en burka’s”, vertelt Fatima. “Maar ik wilde in huis geen burka dragen, dus verduisterden wij alle ramen en deuren volledig, zodat niemand van buiten ook maar een glimp van mij kon opvangen.”
Taliban
Iedereen zat thuis als een gevangene, bang voor de oorlog die buiten woedde. “Ik werkte maar toen de Taliban kwamen, mochten vrouwen niet meer werken. De enige toegestane bezigheid, of eigenlijk verplichting, was bidden en de koran lezen”, gaat Fatima verder.
Zo gebeurt het op een dag dat de Taliban de winkel van Sabil in komen en hem verplichten om midden op de dag de winkel te sluiten onder het voorwendsel dat het bidtijd is. Sabil weigert een aantal keren gehoor te geven aan de bevelen van de Taliban. “Op een dag is hij verraden. Je wist niet meer wie te vertrouwen was. Was het je buurman die je verlinkte of een spion van de Taliban? Je wist het niet. Wel is zeker dat mijn man opgepakt werd, met de auto weggevoerd en naar de gevangenis gebracht. Daar hebben ze hem helemaal in elkaar geslagen.”
Zwanger
Fatima, die zes maanden zwanger is van haar vierde kindje, vreest het ergste en roept de hulp in van haar zwager. “Mijn zwager had contacten, via zijn buurman, met de bewaker van de gevangenis. De enige manier om mijn man vrij te krijgen was losgeld betalen. Met veel moeite konden we gelukkig geld lenen bij familie in het buitenland. Mijn man werd vrijgekocht.”
Maar Fatima en Sabil beseffen op dat moment dat teruggaan naar huis geen optie meer is. “We konden niet meer in Kaboel blijven uit angst weer opgepakt te worden. Aangezien ons eigen huis al door de Taliban gebombardeerd was, woonden we in het huis van mijn schoonzusje, dat zelf elders woonde. We hebben haar toestemming gekregen om haar huis voor heel weinig geld te verkopen. We hebben onze spullen laten staan en zijn vertrokken.”
Barre tocht
De barre lange tocht te voet van Afghanistan naar Nederland vangt aan. “We hebben een maand continu gewandeld. We liepen ’s nachts om niet gezien te worden. Overdag verstopten we ons bij boerderijen, bij grote struiken of bomen. Onze kindjes sjokten achter ons aan. “We waren zo moe. Op een gegeven moment hadden we al vier dagen niet gegeten en niet gedronken, toen we ’s nachts aankwamen bij een kermis. Daar stonden tonnen met regenwater. Mijn man heeft het water door een doekje gezeefd en zo konden de kinderen uit zijn handen drinken.”
Eindelijk, na weken afzien, komt het gezin aan in het land waar ze verwachten welkom te zijn en waar ze zo van gedroomd hebben. “We wilden graag naar Nederland. Mijn zus woonde hier al, dus ik had al goede verhalen gehoord. Bij aankomst heeft de politie ons met de auto naar Hengelo gebracht. Van daaruit zijn we naar Zevenaar gegaan voor het eerste interview met de Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND), de organisatie die beslist of een asielverzoek wel of niet wordt ingewilligd.” Wat Fatima en Sabil niet weten, is dat de weg die ze hebben afgelegd, bij verre niet zo lang is als die hen nog te wachten staat.
Procedures
Bij hun aankomst in Zevenaar, krijgt het echtpaar hun eerste interview bij de IND. “Bij het eerste gesprek moet je ieder afzonderlijk vertellen wie je bent, waar je vandaan komt en hoe je gereisd bent. De IND vraagt alleen naar je identiteit en je reis.” Tien dagen later volgt het tweede interview. Tijdens een langdurig gesprek van een paar uur krijgen Fatima en Sabil de kans om hun vluchtverhaal te vertellen. Wat waren de redenen om hun eigen land te verlaten?
In afwachting van de beslissing van de IND wordt de familie naar Opvang Centrum (OC) Deventer overgebracht. “We kregen één kamer voor ons vijven. Het was heel klein, te klein, want een maand na aankomst moest ik bevallen. Ook de baby kwam op de kamer.”
Nederlandse les
Om de tijd zo nuttig mogelijk te benutten, start Sabil vol goede moed met het volgen van Nederlandse les. “Het was belangrijk dat wij de taal leerden. Maar helaas kreeg Sabil niet lang de kans, want na drie maanden werden we overgeplaatst naar Asielzoekerscentrum (AZC) in Groningen. Op dat centrum hadden we het redelijk goed. We hadden in ieder geval meer ruimte. De douche, wc en keuken hoefden we maar met één ander gezin te delen. Afgezien daarvan konden we niets. Mijn man mocht niet meer naar school, niet werken. We moesten eerst het antwoord van de IND afwachten.”
Zo leeft het gezin twee jaar in het noorden van het land totdat Fatima zelf overplaatsing vraagt naar een ACZ in de buurt van Nijmegen. “Mijn zus woont in Dukenburg, Nijmegen en ik wilde graag in de buurt zijn. We kregen een plaats toegewezen op AZC Wijchen.” De familie moet rondkomen van zeven euro per kind per week en 26 euro per volwassene “Dat is amper genoeg om van te leven.”
Eerste afwijzing
De hoop op een nieuw leven vervliegt in een keer als Fatima en Sabil in 2003, drie jaar na aankomst, een negatieve beslissing krijgen van de IND. “De reden waarom we een negatieve beschikking kregen is omdat mijn man, volgens de IND, onder het artikel 1F valt.” Artikel 1F geeft de gronden aan waarop sommige vreemdelingen worden uitgesloten van de bescherming die voortvloeit uit het VN- vluchtelingenverdrag. Het gaat in artikel 1F om het bestaan van ernstige redenen om te veronderstellen dat de vreemdeling zich schuldig heeft gemaakt aan oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid of andere zeer ernstige misdrijven, zoals terrorisme. “Volgens de IND is mijn man dus een oorlogsmisdadiger, terwijl hij nooit misdaden heeft begaan. De IND kan ook niets bewijzen.”
Het gezin tekent, via de advocaat, bezwaar aan tegen de beslissing. Ondertussen sluit het AZC Wijchen en wordt de familie gedwongen weer te verhuizen naar AZC Wapenveld in Zwolle. Slechts voor twee maanden. “Het centrum ging sluiten en we moesten weer vertrekken, nu naar de Aanvullende Opvang Accommodatie (AVO) in Schaijk, waar we slechts twee maanden konden blijven, alweer wegens sluiting.”
Fatima en Sabil en hun vier kinderen vertrekken naar AZC Grave. Het is 2005. Het gezin viert zijn eerste opvanglustrum in Nederland. “Vanaf dit moment begint de ellende. Het leven wordt een hel”, zegt Fatima.
Volgende week deel 2.
Om redenen van privacy zijn de namen in dit artikel gefingeerd.
0 Reacties