'Geen ruimte voor experimenten'
LANDERD/OSS – Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) ziet niets in het voorstel van acht gemeenten uit de Achterhoek om bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart weer als vanouds te stemmen met een stemmachine. De gemeenten stuurden staatssecretaris Ank Bijleveld-Schouten onlangs een brief met de vraag of zij als pilot mogen fungeren. “Er is absoluut geen ruimte voor experimenten, bij gebruik van stemcomputers is het stemproces niet betrouwbaar”, laat het ministerie weten. In mei 2008 besloot het kabinet de stemcomputers in de ban te doen, waardoor Nederland voorlopig alleen nog met het rode potlood stemt.
Het voorstel van de acht gemeenten is mede ingegeven door stemcomputerfabrikant Nedap, die door de rentree van het rode potlood een flink stuk handel kwijtraakte. Het Groenlose bedrijf ontwikkelde inmiddels een nieuwe stemmachine. Het nieuwe apparaat – dat wekt weinig verbazing – voldoet volgens Nedap wél aan alle voorwaarden. Ook afgevaardigden van de acht gemeenten die de nieuwe stemcomputer bekeken en testten, zijn enthousiast. 'Wij willen de komende gemeenteraadsverkiezingen graag met deze machine stemmen', lieten zij afgelopen week weten in de Twentse Courant Tubantia.
'Kansloos'
Het gebrekkige functioneren van stemcomputers werd in 2006, mede naar aanleiding van berichtgeving in Arena over de verkiezingsfraude die voormalig Zeelands Welzijn-raadslid Guus te Meerman pleegde, op de agenda gezet door de actiegroep Wij Vertrouwen Stemcomputers Niet (WVSN). Die toonde aan dat de machines af te luisteren waren. “Het ministerie ziet ze aankomen, dit gaat nérgens naartoe”, reageert Rop Gonggrijp van WVSN op het verzoek van de Achterhoekse gemeenten. “Dit is echt volledig kansloos. Zowel de commissie Korthals-Altes (die de betrouwbaarheid van het verkiezingsproces in ons land onderzocht, red.) als de Expertgroep Nieuwe Stemtechnologie heeft heel helder aangegeven hoe het niet moet. Daarbij is duidelijk gesteld dat de markt een ondergeschikte rol speelt bij verkiezingen. Don't call us, we call you, is het credo. Deze poging van de kant van Nedap heeft dus echt geen enkele zin.”
Volgens Gonggrijp bleek tijdens de Europese verkiezingen van 4 juni dat we in Nederland nog weldegelijk kunnen stemmen met potlood en papier. “De hemel kwam niet naar beneden en we zijn ook niet terug in de oertijd. Er is geen crisis, alleen de resultaten komen als gevolg van het handmatig tellen gemiddeld anderhalf à twee uur later.”
'Extra kosten'
Een aantal gemeenten klaagde na de verkiezingen in juni over extra werk en kosten die stemmen met het rode potlood met zich meebrengt. “We moesten allemaal nieuwe stemhokjes en stembussen aanschaffen en daarnaast hebben we extra stemmentellers op de stembureaus moeten inhuren. De afschaffing van de stemcomputers heeft ons zo’n duizend euro per stembureau extra gekost”, zegt Corinne Mulder, hoofd algemene zaken van de gemeente Landerd.
“Het handmatig tellen van de stemmen is erg arbeidsintensief en kost veel tijd”, zegt Rudie Vissenberg, teamleider Burgerzaken van de gemeente Oss, waar de gemeenteraadsverkiezingen vanwege de herindeling met Lith overigens pas in november 2010 plaatsvinden. “We zijn aan het onderzoeken of we het aantal stembureaus kunnen verminderen, waardoor we de stemmentellers efficiënter in kunnen zetten.”
De kritiek van gemeenteambtenaren dat ze meer tijd kwijt zijn omdat stemmen handmatig geteld moeten worden, wuift Gonggrijp weg. “Natuurlijk vinden mensen die bij gemeenten werken dat vervelend, maar ook zij moeten zich neerleggen bij de bevindingen van de commissie Korthals-Altes en de expertgroep. Die hebben daar in hun afwegingen echt wel rekening mee gehouden.”
'Geen experimenten'
“Er is absoluut geen ruimte voor experimenten met stemcomputers”, zegt Thijs Manten, woordvoerder van het Ministerie van Binnenlandse Zaken over het pilotverzoek van de Achterhoekse gemeenten. “De beslissing om weer met het rode potlood te gaan stemmen is nu genomen, en niet voor niets. De commissies Korthals-Altes en Hermans (die vaststelde dat 'de overheid geen grip heeft op elektronische stemmen', red.) zijn glashelder in hun conclusies: bij gebruik van stemcomputers is het stemproces niet betrouwbaar. Enerzijds omdat de mogelijkheid tot hertelling van stemmen ontbreekt en anderzijds omdat het in technische zin mogelijk is een stemcomputer af te luisteren, waardoor het stemgeheim niet is gewaarborgd.”
Stembureau eerder dicht
Het ministerie beraadt zich nog over het voorstel dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) dinsdag deed om de stembureaus bij de komende gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 een uur eerder dicht te laten gaan.
Eerdere sluiting is volgens de VNG nodig omdat vanwege het stemmen met het rode potlood medewerkers van stembureaus meer tijd nodig hebben om de stemmen te tellen. Thijs Manten: “We zijn nog bezig met de evaluatie van de Europese verkiezingen. Wanneer daaruit zou blijken dat in het laatste openingsuur van stembureaus (van 20 tot 21 uur) nog maar heel weinig mensen hun stem uitbrengen, overwegen we de stembureaus inderdaad een uur eerder te sluiten.”
0 Reacties